Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde en büyük kayıp, hukuki nitelendirmede değil zamanda yaşanır. İçerik birkaç saat içinde silinir, hesap kapatılır, bağlantı ölür ve geriye yalnızca mağdurun anlatımı kalır. TCK, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, deepfake mağduriyetinde delilin nasıl korunacağını ve suç duyurusunun nasıl kurgulanacağını anlatır.
İçerik silinmeden önce yapılacaklar
Delil toplamanın sırası önemlidir; önce kayıt, sonra bildirim. Aşağıdaki adımlar tek oturumda tamamlanmalıdır:
- İçeriğin tam bağlantı adresi, yayın tarihi ve hesap kimliği yazılı olarak not edilir.
- Sayfanın tamamı, adres çubuğu ve tarih görünecek şekilde ekran görüntüsü ve ekran kaydı olarak alınır.
- Görüntü veya video dosyası indirilerek değiştirilmemiş biçimde ayrı bir dizinde saklanır.
- Yorumlar, paylaşım sayısı ve içeriği yayan diğer hesaplar listelenir.
- Mümkünse noter kanalıyla tespit yaptırılarak kaydın tarihi güçlendirilir.
Aynı anda işletilebilecek hukuki başlıklar
Deepfake içerik tek bir hükme sıkışmaz. İçeriğin niteliğine göre kişilik haklarına saldırı, özel hayatın gizliliğinin ihlali, hakaret ya da müstehcenlik boyutu gündeme gelebilir; hesap ele geçirilerek yayın yapılmışsa bilişim sistemine ilişkin suç tipleri tartışılır. Bunun yanında erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yolu ile kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi bakımından idari başvuru yolu ayrıca değerlendirilir. Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; eş zamanlı yürütülebilir.
Suç duyurusu dilekçesinde teknik anlatım
Dilekçede içeriğin neden sahte olduğu, teknik bir iddia olarak somutlaştırılmalıdır: gerçek görüntünün kaynağı, olay tarihinde mağdurun nerede bulunduğuna dair kayıtlar, sesin veya yüzün üretildiğine işaret eden tutarsızlıklar. Ayrıca trafik ve bağlantı kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan ivedilikle istenmesi talebi açıkça yazılmalıdır; bu kayıtların saklama süresi sınırlıdır ve gecikme faili belirsizleştirir.
Uzlaştırma ihtimali ve dava kararı
İsnat edilen suçun uzlaştırma kapsamında olup olmaması stratejiyi baştan değiştirir. Uzlaştırmaya tabi bir suçta anlaşma, içeriğin kaldırılması ve tekrar yayınlanmaması taahhüdüyle birleştirilebilirse mağdur açısından hızlı bir sonuç sağlar. Kapsam dışındaki hâllerde ise ceza soruşturması ile kişilik haklarına dayalı tazminat davası ayrı ayrı planlanır. Hangi yol seçilirse seçilsin, içeriğin dolaşımdan kaldırılması talebi ertelenmemelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin türü ve yayıldığı platform süreci etkiler; mağduriyet devam ediyorsa vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.