Bilişim sistemine yönelik bir saldırı ya da veri sızıntısı sonrasında dosyanın kaderini belirleyen şey, çoğu zaman olayın kendisi değil delil zincirinin ilk saatlerde nasıl kurulduğudur. Usulüne aykırı toplanan bir kayıt, içeriği doğru olsa bile ispat değerini yitirebilir.
İlk Müdahale: Kaybolan Veriyi Korumak
Bellekte tutulan bağlantı bilgileri, oturum kayıtları ve geçici dosyalar sistem kapatıldığında kaybolur. Bu nedenle ilk adım, sistemi hemen biçimlendirmek veya yeniden kurmak değil, mevcut durumun kayıt altına alınmasıdır. Sunucu ve istemci saatlerinin doğru olup olmadığının not edilmesi de sonradan zaman çizelgesi kurmayı kolaylaştırır.
Kopya Değil, Doğrulanabilir İmaj
Dosyaların basit kopyalanması, sonradan değiştirilmediğini göstermeye yetmez. Adli bilişim uygulamasında birebir imaj alınması ve özet değerinin kaydedilmesi, aynı verinin daha sonra tekrar doğrulanabilmesini sağlar. Kimin, hangi tarihte, hangi cihazdan hangi kaydı aldığına dair tutanak tutulması ise zincirin halkalarını görünür kılar. Ceza soruşturmasında dijital materyale el konulması ve kopyalanmasının kendine özgü usul kuralları bulunduğundan, özel çalışma ile resmi işlem arasındaki sınır gözetilmelidir.
Log Kayıtları ve Yer Sağlayıcı Yükümlülükleri
5651 sayılı Kanun, içerik ve yer sağlayıcılara trafik bilgilerini belirli süre saklama yükümlülüğü getirir. Bu kayıtlar zamanla silindiği için, ilgili sağlayıcıya yönelik talebin gecikmeden yapılması gerekir. IP kaydı tek başına faili göstermez; taşıyıcı nezdindeki abone eşleştirmesi ve NAT kayıtlarıyla birlikte okunmadığında yanlış kişiye yönelme riski doğar.
Ceza ve İdari Yolun Paralel Yürütülmesi
Aynı olay TCK 243-245 kapsamında suç oluşturabilirken, kişisel veri boyutuyla KVKK yönünden ayrı bir inceleme konusu olabilir. İki süreç farklı mercilerde ve farklı sürelerde yürüdüğünden, hangi belgenin hangi dosyaya sunulacağı baştan planlanmalıdır. Karşı tarafla tazminat üzerinden anlaşma gündeme gelirse, ilgili suç tipinin şikâyete bağlı olup olmadığı ve uzlaştırma kapsamına girip girmediği ayrıca değerlendirilmelidir; hukuki uzlaşma her zaman ceza dosyasını sona erdirmez.
Teknik ayrıntılar olayın mimarisine göre değişir. Somut olayda hem bilişim hem hukuk tarafını birlikte yürütecek bir değerlendirme almanız önerilir.