Oltalama (phishing) yoluyla hesabı boşaltılan bir kişinin karşılaştığı asıl güçlük, olayın yaşandığını anlatmak değil; zararın hangi kusurdan doğduğunu belgelemektir. Ceza soruşturması failin bulunmasına odaklanırken, tazminat talebi çoğu zaman bankanın, ödeme kuruluşunun veya hizmet sağlayıcının güvenlik yükümlülüğünü ne ölçüde yerine getirdiği tartışmasına döner. Bu iki hattın delil ihtiyacı örtüşmez ve baştan ayrı planlanmalıdır.
İlk 48 Saatte Kaybolan Deliller
Oltalama dosyalarında delillerin büyük kısmı kısa ömürlüdür. Sahte site yayından kaldırılır, kısa mesaj kutusu temizlenir, uygulama bildirimleri silinir. Bu nedenle mağdurun ilk yapması gereken, elindeki her kaydı bozulmadan sabitlemektir:
- Gelen SMS, e-posta ve mesajların tam ekran görüntüleri ve gönderen bilgileri
- Tıklanan bağlantının tam adresi ve varsa yönlendirme zinciri
- Hesap hareketleri dökümü, işlem saatleri ve alıcı hesap bilgileri
- Bankayla yapılan çağrı kayıtlarının tarih-saati ve çağrı merkezi referans numarası
- Cihazda kurulu olan ve olaydan hemen önce yüklenmiş uygulamaların listesi
Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabildiğinden, mümkün olduğunda kayıtların kurumdan resmi yazı ile talep edilmesi tercih edilmelidir.
İki Ayrı Hat: Soruşturma ve Tazminat
TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri ile 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik ve erişim düzenlemeleri, failin ve sahte sitenin izini sürmede işlev görür. Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ayrı bir yol olarak gündeme gelir. Tazminat talebi ise bu dosyalardan beslenir: soruşturma kapsamında elde edilen IP ve işlem kayıtları, hukuk davasında kusur tartışmasının omurgasını oluşturur.
Kusur Tartışmasını Somutlaştırmak
Karşı taraf hemen her dosyada, mağdurun kendi bilgilerini paylaştığını ileri sürer. Bu savunmayı karşılamanın yolu, işlemin olağan kullanıcı davranışından ayrılan yönlerini göstermektir: alışılmadık saatte gerçekleşen art arda transferler, daha önce hiç kullanılmamış cihaz veya konum, limit üstü işlemler, doğrulama adımının atlanması. Bu unsurların her biri ayrı bir başlık altında, işlem saatleriyle eşleştirilerek sunulduğunda tartışma soyut olmaktan çıkar.
Görüşme Masası mı, Dava mı
Kurumlar sıklıkla kısmi iade veya sulh önerisiyle gelir. Bu öneriyi değerlendirirken bakılması gereken, teklif edilen tutardan çok, kabul metninin ibra hükmü içerip içermediğidir. Geniş bir ibra beyanı imzalandığında, sonradan ortaya çıkan ek zararlar için talep hakkı kalmayabilir. Zamanaşımı ve başvuru sürelerinin görüşmeler nedeniyle sessizce ilerlemesi ise en sık karşılaşılan kayıptır; görüşme tutanakları ve süre takvimi birlikte izlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; oltalama dosyalarında sonuç, işlem kayıtlarının ayrıntısına ve kurumun uyguladığı güvenlik adımlarına göre değişir. Somut olayınız için hukuki destek almadan görüşme metni imzalamamanız önerilir.