Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zaman en kritik unsurdur. İçerik yayıldıkça kopyalanır, kaynak hesap silinir ve ilk yükleme izleri kaybolur. Bu nedenle deepfake mağduriyetinde ilk yapılacak iş şikâyet dilekçesi yazmak değil, içeriğin ve yayılma zincirinin bozulmadan kayıt altına alınmasıdır.
Delili Dondurmak: İlk Saatlerin İşi
- İçeriğin tam bağlantı adresi, hesap kimliği ve yayın tarihinin ekran kaydıyla birlikte alınması
- Sadece görüntü değil, sayfanın tamamının ve yorum akışının kaydedilmesi
- Dosyanın indirilip özet değerinin (hash) hesaplanması ve değiştirilmeden saklanması
- Noter aracılığıyla ya da elektronik tespit yöntemiyle içeriğin resmî biçimde belgelenmesi
- İçeriği paylaşan ikincil hesapların ve yeniden paylaşımların ayrı listelenmesi
İki Ayrı Yol: Platform ve Yargı
Platforma yapılan bildirim hızlıdır ancak sonucu platformun kendi politikasına bağlıdır ve içeriğin kaldırılması failin tespitini sağlamaz. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarılma yolu ise sulh ceza hâkimliği kararına dayanır ve daha bağlayıcıdır. Kişilik hakkı ihlali ile özel hayatın gizliliğine yönelik başvurular arasındaki usul farkı gözetilmeli, talep doğru hukuki sebebe oturtulmalıdır.
Ceza Boyutunda Nitelendirme
Deepfake içeriği tek bir suç tipiyle sınırlı değildir. Kullanılan yönteme göre TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim alanındaki suçlar, hakaret, iftira, şantaj, özel hayatın gizliliğini ihlal ya da dolandırıcılık gündeme gelebilir. Nitelendirme, hangi delilin toplanacağını da belirler: örneğin hesap ele geçirme iddiası varsa oturum kayıtları ve giriş bildirimleri, mali bir zarar varsa ödeme kanalı kayıtları öne çıkar.
Kişisel Veri Boyutu ve Paralel Başvuru
Kişinin yüzü ve sesi kişisel veri niteliğindedir. KVKK çerçevesinde veri sorumlusuna yapılacak başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu, ceza soruşturmasından bağımsız olarak işletilebilir. Bu paralel yol özellikle içeriği barındıran veya işleyen hizmet sağlayıcılar bakımından sonuç verir. Başvuruların tarihleri ve verilen yanıtlar tek bir tabloda tutulmalıdır.
Sulh Teklifi Geldiğinde Ne Yapmalı
Faili bilinen olaylarda içeriğin kaldırılması karşılığında şikâyetten vazgeçme teklifi gelebilir. Burada iki nokta değerlendirilmelidir: suçun takibinin şikâyete bağlı olup olmadığı ve içeriğin gerçekten tüm kopyalarıyla kaldırılıp kaldırılmadığı. Kaldırma taahhüdüne rağmen yedek kopyalar dolaşımdaysa, vazgeçme sonrası elinizde işleyecek bir mekanizma kalmayabilir. Manevi tazminat talebinin ceza sürecinden ayrı yürütülebileceği de hesaba katılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin yayıldığı platform, failin bilinip bilinmemesi ve elde edilen kayıtların niteliği stratejiyi değiştirir; hızlı hareket etmek gerektiğinden ilk tespitleri yaptıktan sonra hukuki destek almanız yerinde olur.