Kişisel verilerin bir platform üzerinden sızdırıldığı hallerde ilgili kişinin karşılaştığı ilk engel, muhatabın kim olduğunun belirsizliğidir. İçeriği yayınlayan kullanıcı mı, hizmeti sunan platform mu, yoksa verinin ilk kaynağı olan kurum mu hedeflenecektir? TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik ve erişim mekanizması ile KVKK'nın ilgili kişi başvurusu, birbirinden farklı üç yol açar ve her birinin delil ihtiyacı ayrıdır.
Başvurudan Önce Kaydı Sabitlemek
Platforma yapılan bildirimden sonra içerik kaldırılırsa, ihlalin varlığını gösteren kanıt da ortadan kalkabilir. Bu nedenle başvuru yapılmadan önce; içeriğin tam adresi, yayın tarihi, görünen kullanıcı bilgisi, sayfanın tamamını kapsayan görüntüsü ve içeriğin erişilebilir olduğu anı gösteren kayıt alınmalıdır. Kapsamlı ihlallerde bu tespitin resmi bir yolla yaptırılması, sonraki aşamalarda tartışmayı azaltır.
Platform Yanıtının Kendisi de Delildir
Platforma yapılan başvuruya verilen yanıt, çoğu kez ihmalin ispatında kullanılabilecek en değerli belgedir. Şu unsurlar kayda geçirilmelidir:
- Başvurunun yapıldığı tarih, saat ve varsa talep numarası
- Otomatik yanıt metinleri ve içerik değerlendirme sonucunun bildirimi
- Talebin reddedilmesi halinde gösterilen gerekçe
- İçeriğin kaldırılması ile başvuru arasında geçen süre
- Aynı içeriğin başka adreslerde yeniden yayımlanmasına ilişkin kayıtlar
Yanıtsız bırakılan başvurular bakımından ise gönderim kaydının saklanması, iddianın temelini oluşturur.
Veri Sorumlusuna Başvuru Hattı
Sızıntının bir kurumun sistemlerinden kaynaklandığı düşünülüyorsa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Bu başvuruda; hangi verinin işlendiği, kime aktarıldığı ve ihlalin nasıl gerçekleştiği sorulmalı, ayrıca verinin silinmesi talep edilmelidir. Kurumdan alınan yanıt, verinin gerçekten o sistemde bulunduğunu ortaya koyduğunda, sonraki tazminat talebinin dayanağı da güçlenir. Yanıt alınamaması veya yanıtın yetersiz kalması halinde Kurula şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.
Ceza ve Hukuk Yollarını Sıralamak
Erişimin engellenmesine yönelik başvurunun hızlı sonuç vermesi, tazminat talebinin de kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmez. Aynı şekilde, ceza soruşturmasının failin tespit edilememesi nedeniyle sonuçsuz kalması, platformun sorumluluğunu tartışmaya kapatmaz. Bu üç yolun eşzamanlı fakat ayrı dosyalar halinde yürütülmesi, birinden elde edilen kaydın diğerine taşınmasını mümkün kılar.
Kaldırma Karşılığı Sunulan Anlaşmalar
Bazı dosyalarda karşı taraf, içeriğin kaldırılması karşılığında talepten vazgeçilmesini önerir. Böyle bir metin imzalanmadan önce; aynı içeriğin yeniden yayımlanması halinde ne olacağı, verinin gerçekten imha edilip edilmediği ve manevi tazminat hakkının saklı tutulup tutulmadığı netleştirilmelidir. Yalnızca içeriğin görünmez hale getirilmesi, verinin sistemlerden silindiği anlamına gelmez.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır; veri ihlallerinde teknik kayıtların durumu sonucu doğrudan etkiler. Somut olayınızda hızlı hareket etmek gerektiğinden, kayıtlarınızla birlikte hukuki görüş almanız yerinde olur.