Sosyal medya, e-posta veya kurumsal panel hesabının ele geçirilmesinde ilk saatler belirleyicidir. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 kapsamındaki erişim tedbirleri ve KVKK yükümlülükleri farklı mercileri işaret eder. Bu rehber, delil zincirini bozmadan hangi başvurunun hangi sırayla yapılacağını anlatıyor.
İlk müdahale delili yok edebilir
Panik hâlinde yapılan şifre sıfırlama, cihaz sıfırlama veya hesap kapatma işlemleri, saldırganın izlerini de siler. Bu nedenle güvenliği sağlamadan önce mevcut durumun kaydı alınmalıdır. Oturum geçmişi, tanınmayan cihaz kayıtları, giriş bildirim e-postaları ve varsa iki adımlı doğrulama uyarıları ekran görüntüsü ile birlikte ham hâlleriyle saklanmalıdır. E-postaların başlık bilgileri, gövde metninden daha değerli olabilir.
Delil zincirinin dört halkası
- Kaynak: Kaydın hangi platformdan, hangi hesapla ve hangi tarihte alındığı
- Bütünlük: Kaydın değiştirilmediğini gösteren özet değeri veya platformdan indirilen özgün dışa aktarım dosyası
- Zaman: Kayıtlardaki saat diliminin tutarlılığı ve olay kronolojisiyle örtüşmesi
- Yetki: Delilin hukuka uygun yolla elde edildiği; başkasına ait cihaz veya hesaba izinsiz erişimle toplanmadığı
Başvuru sırası
- Hesabın alındığı platformun kendi bildirim ve kurtarma kanalı kullanılır; yazışma numarası saklanır.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet dilekçesi verilir; IP kayıtlarının ilgili sağlayıcılardan istenmesi ayrıca talep edilir.
- Ele geçirilen hesap üzerinden hakaret, tehdit ya da kişisel veri yayılması varsa 5651 kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
- Olay bir veri sorumlusunun sistemini de kapsıyorsa KVKK kapsamındaki ihlal bildirimi yükümlülüğü değerlendirilir.
- Banka ya da ödeme hesabı da etkilendiyse ilgili kuruma yazılı bildirim yapılır.
Uzlaşma ve dava kararı: hangi suç uzlaştırmaya tabi?
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim gibi bazı fiiller resen soruşturulurken, hesap üzerinden işlenen kimi fiillerde şikâyet ve uzlaştırma gündeme gelebilir. Uzlaştırma teklifi geldiğinde, yalnız ceza boyutu değil zararın karşılanması ve içeriğin kaldırılması taahhüdü de metne yazılmalıdır. Tazminat talepleri ayrı bir yolda ilerlediğinden, uzlaştırma metninde hangi taleplerin kapsandığı açıkça belirtilmelidir.
Sık yapılan usul hataları
Şikâyet dilekçesinin platform adını yazıp URL ve kullanıcı kimliğini yazmaması, log taleplerinin tarih aralığı verilmeden yapılması ve trafik kayıtlarının saklama süresi dolmadan istenmemesi en yaygın eksiklerdir. Kayıtların saklama süresi sınırlı olduğundan başvurunun gecikmesi doğrudan delil kaybına dönüşür.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Platform, olay tipi ve zarar tutarı değiştikçe izlenecek yol da değişir; teknik ve hukuki değerlendirmeyi birlikte yürütmek yerinde olur.