Sızdırılan bir müşteri listesinin, özel yazışmaların veya kimlik belgelerinin internette yayılması halinde mağdurun elindeki en değerli kaynak zamandır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı amaçlara hizmet eden üç ayrı mekanizma sunar; bunları eş zamanlı ve doğru sırayla işletmek, içeriğin yayılma hızını kesmenin tek gerçekçi yoludur.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
İçerik kaldırıldıktan sonra ispat imkanı ciddi biçimde daralır. Bu nedenle daha ilk aşamada içeriğin bulunduğu adresin tam bağlantısı, yayın tarihi ve görünür kaynağı kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; adresin doğrulanabilir biçimde tespit ettirilmesi ve mümkünse noter ya da tespit yoluyla belgelenmesi tercih edilmelidir. Aynı içeriğin kopyalandığı ikincil adresler de listeye eklenmelidir, aksi halde tek adrese yönelik karar sonucu değiştirmez.
Üç Mekanizmanın Ayrı İşlevi
- 5651 kapsamında erişimin engellenmesi ve içeriğin yayından çıkarılması talebi: hızlı sonuç veren, geleceğe yönelik koruma sağlayan yol
- KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikayet: verinin işlenmesinin hukuka aykırılığını ve silinmesini hedefleyen yol
- TCK kapsamında suç duyurusu: sisteme girme, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma fiillerinin cezai sorumluluğunu tartışan yol
Yanlış Merci Riski
Bu üç yolun muhatapları farklıdır ve karıştırıldığında haftalar kaybedilir. İçeriğin kaldırılması talebiyle doğrudan savcılığa yapılan başvuru, kişilik hakkı ihlali yönünden ayrı bir mecrada değerlendirilmesi gereken talebi geciktirir. Buna karşılık yalnızca erişim engelleme ile yetinilmesi, verinin kaynağındaki hukuka aykırı işlemeyi durdurmaz ve ihlal tekrarlanır. Doğru yaklaşım, talepleri ayrıştırıp her birini kendi merciine eş zamanlı taşımaktır.
İtiraz ve İkinci Aşama
Kaldırma talebinin reddi halinde itiraz, ret gerekçesini hedef alacak biçimde kurulmalıdır. Gerekçe içeriğin kişiyi doğrudan hedef almadığı yönündeyse, mağdurun kimliğinin dolaylı olarak nasıl belirlenebilir hale geldiği somut biçimde gösterilmelidir. Gerekçe kamu yararı veya ifade özgürlüğü dengesine dayanıyorsa, verinin niteliği ve yayının kişisel hayata etkisi ayrıntılandırılmalıdır. Veri sorumlusundan yanıt alınamaması ise şikayet aşamasının kapısını açar.
Uzlaşma mı, Yargılamayı Sürdürmek mi?
Karşı tarafın içeriği gönüllü kaldırması ve tekrarlamama taahhüdü vermesi, çoğu olayda mağdurun asıl amacını karşılar. Ancak taahhüt yazılı değilse, kapsamı belirsizse veya kopya adresleri içermiyorsa uzlaşma koruyucu olmaz. Maddi zarar doğmuş, ticari itibar somut biçimde etkilenmişse tazminat boyutunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Burada anlatılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Veri ihlallerinde her olayın teknik izleri farklı olduğundan, süreci başlatmadan önce bilişim hukuku alanında çalışan bir hukukçuyla ilerlemek zaman kaybını önler.