Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zarar, içerik yayıldıkça büyür. Bu yüzden süreç tek bir dilekçeyle değil, saatler içinde işleyen paralel bir başvuru zinciriyle yürütülür. TCK-nın bilişim ve kişilere karşı suçlara ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanunun erişim ve içerik düzenlemesi ile KVKK birbirinden farklı üç kanal açar ve bu kanallar aynı anda kullanılabilir.
İlk Saatler: Delili İçerik Silinmeden Sabitlemek
Platforma bildirim yapıldığında içerik kaldırılabilir; ancak kaldırılan içerik aynı zamanda delilin de kaybolması demektir. Bu nedenle bildirimden önce ekran görüntüsü değil, bağlantı adresi, yayın tarihi ve hesap bilgilerini içeren bir tespit yapılmalıdır. Noter aracılığıyla tespit, içeriğin bulunduğu sayfanın kaynak koduyla birlikte kaydı ve yayılma zincirinin listesi bu aşamada işe yarar. Sahte içeriğin üretim izlerine ilişkin teknik inceleme sonradan da yapılabilir, ama yayın anının kaydı sonradan üretilemez.
Platform İçi Bildirimden Hâkimlik Kararına
İkinci adım platformun kendi şikâyet mekanizmasıdır. Bu başvuruda içerik numarası, hangi hakkın ihlal edildiği ve talebin kaldırma mı erişim engeli mi olduğu açıkça yazılır. Platform yanıt vermez veya reddederse 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Burada sık yapılan hata, tüm bağlantıların tek tek gösterilmemesidir: karar yalnızca dilekçede yer alan adresler için sonuç doğurur, aynı içeriğin başka hesaplardaki kopyaları için yeni başvuru gerekir. Bu yüzden başvuruya güncel bir bağlantı listesi eklenmeli ve karar sonrası tekrar tarama yapılmalıdır.
Ceza Şikâyeti ile Veri Koruma Kanalını Karıştırmamak
Sahte içeriğin kim tarafından üretildiği bilinmiyorsa, faili belirlemenin yolu cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyettir; abone ve bağlantı kayıtlarının istenmesi soruşturma yetkisiyle mümkün olur. Buna karşılık içeriğin kişisel veri niteliğindeki görüntü ve ses üzerinden işlenmesi söz konusuysa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet ayrı bir hattır. Bu iki hattı birbirinin yerine kullanmak zaman kaybettirir; doğru olan, ikisini aynı anda ve farklı belgelerle yürütmektir.
Uzlaşma Teklifi Gündeme Geldiğinde
Fail belirlendikten sonra bazı suç tiplerinde uzlaştırma prosedürü işletilir. Bu aşamada verilecek karar duygusal değil, ölçülebilir olmalıdır: içerik gerçekten tüm mecralardan kaldırıldı mı, kopyaların tekrar yayılmayacağına dair somut bir taahhüt var mı, maddi ve manevi zarar için ayrı bir talep hakkı saklı tutuluyor mu? Uzlaşmanın kabulü ceza yönünden dosyayı kapatabileceğinden, tazminat talepleri yönünden hakların açıkça saklı tutulup tutulmadığı metinde görülmelidir. Uzlaşmanın reddi hâlinde ise iddianame sonrası yargılamaya hazırlık için teknik rapor talebi erken gündeme getirilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin türü, yayıldığı mecra ve failin belirlenip belirlenmemesi izlenecek yolu değiştirir; hızlı hareket gerektiren bu tür olaylarda profesyonel destek almak isabetli olacaktır.