Yapay zeka ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, yani deepfake içerikler, tek bir başvuruyla çözülemeyen çok katmanlı bir uyuşmazlık doğurur. TCK 243-245 aralığındaki hükümler, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde, hangi talebin hangi mercie götürüleceği ve delilin nasıl korunacağı bu rehberde ele alınmaktadır.
İçerik Hangi Fiile Karşılık Geliyor?
Deepfake içeriğin hukuki karşılığı, kullanım amacına göre değişir. Kişinin onurunu hedef alan paylaşımlar hakaret, mahrem görüntülerin üretilip yayılması özel hayatın gizliliğini ihlal, para talebiyle yapılan tehditler ise şantaj kapsamında değerlendirilebilir. Görüntünün kaynağı bir hesabın ele geçirilmesiyle elde edilmişse, bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ayrıca gündeme gelir. Şikayet dilekçesinde bütün bu ihtimallerin anlatılması, savcılığın nitelemeyi doğru yapmasını kolaylaştırır.
Hızlı Yol: İçeriğe Erişimin Engellenmesi
Ceza soruşturması aylar sürebilirken, içeriğin yayılmasının durdurulması acil bir ihtiyaçtır. 5651 kapsamındaki erişim engelleme ve içeriğin çıkarılması talebi, ceza şikayetinden bağımsız ve daha hızlı işleyen bir yoldur; başvuru sulh ceza hakimliğine yapılır. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir, paralel yürütülmelidir. Talep dilekçesinde her bir bağlantının tam adresi tek tek gösterilmelidir; genel ifadelerle yapılan başvurular uygulanabilir bir karar üretmez.
Delilin Bozulmadan Saklanması
- İçeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi ve hesap bilgisiyle birlikte kaydedilmesi
- Silinme ihtimaline karşı tespit tutanağı veya noter tespiti yaptırılması
- Dosyanın orijinal halinin, üretim izlerini taşıyan veri kaybı olmadan saklanması
- Yayılma zincirinin, paylaşan hesaplar sırasıyla belgelenmesi
- Platforma yapılan bildirimler ve alınan yanıtların dosyaya eklenmesi
Uzlaştırmaya Tabi Suçlarda Tercih
Hakaret gibi bazı fiiller uzlaştırma kapsamına girerken, özel hayatın gizliliğine ve cinsel içerikli kayıtlara ilişkin ağırlaşan hallerde bu yol açık olmayabilir. Uzlaşma kararı verilirken belirleyici olan, içeriğin gerçekten ve tümüyle kaldırılıp kaldırılmadığıdır. Yalnızca bir bağlantının silinmesi karşılığında verilen kabul, aynı içeriğin başka platformlarda yeniden yayılması halinde mağduru korumasız bırakabilir.
Kapanış
Buradaki bilgiler genel bir yol haritası sunar. Her dosyada içeriğin niteliği, yayılma hızı ve platformun konumu farklı sonuçlar doğurur; içerik yayımlandığı anda hem kaldırma hem de şikayet ayağı için gecikmeden hukuki destek almak önem taşır.