Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zararın büyüklüğünü belirleyen şey içeriğin kendisi kadar yayılma hızıdır. Bu yüzden hukuki strateji iki katmanlı kurulur: içeriğin hızla erişime kapatılması ve sorumluların tespiti.
Erişimin engellenmesi hangi mercie başvurulur
İnternet ortamında kişilik hakkı ihlal edilenler, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hakimliğine başvurabilir. Bu yol, ceza soruşturmasından bağımsız işleyen ve hızlı sonuç vermesi beklenen bir koruma mekanizmasıdır. Başvuruda ihlalin gerçekleştiği bağlantı adreslerinin tek tek gösterilmesi gerekir; genel ifadelerle yapılan talepler uygulanabilirliğini yitirir.
Ceza şikâyeti ayrı bir hattır
Sahte içeriğin üretilip yayılması, olayın niteliğine göre Türk Ceza Kanunu'ndaki hakaret, şantaj, özel hayatın gizliliğini ihlal ya da bilişim sistemlerine ilişkin suçlar kapsamında değerlendirilebilir. Şikâyet dilekçesi savcılığa verilir ve soruşturma sırasında IP kayıtları ile hesap bilgilerinin temini talep edilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa, KVKK kapsamında ayrıca idari başvuru yolu gündeme gelir.
Delilin bozulmadan korunması
- İçeriğin tarih ve saat bilgisiyle birlikte ekran kaydı ve video kaydının alınması
- Bağlantı adreslerinin ve hesap kimliklerinin listelenmesi
- Paylaşım sayısı ve yayılma alanının belgelenmesi
- İçeriğin sahteliğine ilişkin teknik inceleme talebinin baştan dosyaya konulması
Delilin nasıl elde edildiği tartışmalıysa hukuka uygunluk denetimi gündeme geleceğinden, üçüncü kişilerin özel yazışmalarına erişerek toplanan materyallerde dikkatli olunmalıdır.
Uzlaştırma kapsamı ve dava tercihi
Bazı suç tipleri uzlaştırmaya tabidir; bu durumda soruşturma aşamasında uzlaştırma teklifiyle karşılaşılabilir. Uzlaşma kabul edilirse ceza yönünden dosya kapanır, ancak tazminat talepleri bakımından metinde saklı tutulan haklar açıkça yazılmadıysa sonradan sorun çıkabilir. Manevi tazminat davası hukuk mahkemesinde ayrıca açılabileceğinden, iki hattın birbirini nasıl etkileyeceği baştan planlanmalıdır.
Kararın uygulanmasını takip
Erişim engeli kararının verilmesi tek başına yetmez; kararın ilgili kurumlara ulaştırılması ve içeriğin yeniden yayımlanması halinde ek başvuru yapılması gerekir. Aynı içeriğin farklı adreslerden tekrar yayılması sık görüldüğünden, izleme süreci karar sonrasında da sürdürülmelidir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. İçeriğin türü, yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, hızlı hareket etmeniz gereken bu tür dosyalarda profesyonel hukuki destek almanız önem taşır.