Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü veya ses kaydıyla karşılaşan kişinin karşısında birbirinden bağımsız üç süreç vardır: içeriğin yayından kaldırılması, failin cezai sorumluluğu ve doğan zararın tazmini. Bu üç sürecin muhatabı ve takvimi farklıdır; hepsini tek bir dilekçeyle yürütmeye çalışmak, en acil olan yayından kaldırma adımını geciktirir.
İçeriğin Kaldırılması İçin Hız Kritik
Kişilik hakkını ihlal eden yayınlar bakımından 5651 çerçevesinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi, sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuruyla incelenir. Bu yol, ceza soruşturmasının sonucunu beklemeden işletilebilir. Paralel olarak platformun kendi bildirim mekanizmasının kullanılması da yararlıdır; ancak platform yanıtı beklenirken hâkimlik başvurusunun ertelenmesi, içeriğin yayılmasına zaman kazandırır.
Delil Kaybını Önleyen İlk Yirmi Dört Saat
- İçeriğin bulunduğu adres, hesap adı ve yayın tarihi tam olarak kaydedilir.
- Ekran görüntüsü yerine, adres çubuğu ve tarih görünecek şekilde kayıt alınır.
- Video veya ses dosyasının ham hâli indirilerek değiştirilmeden saklanır.
- Yayılma zinciri, paylaşan hesaplar listelenerek belgelenir.
Cezai Sorumluluk Hangi Başlıkta Değerlendirilir
Somut olayın niteliğine göre TCK kapsamında hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, iftira veya müstehcenlik gibi başlıklar gündeme gelebilir; içeriğin elde edilmesi için bir hesaba izinsiz erişim sağlanmışsa TCK 243-245 aralığındaki bilişim suçları ayrıca tartışılır. Şikâyet dilekçesi savcılığa verilir ve dilekçede failin tespiti için hangi kayıtların istenmesi gerektiği açıkça gösterilmelidir.
Kişisel Veri Boyutu ve KVKK Yolu
Deepfake içerikte kullanılan yüz ve ses verileri kişisel veri niteliği taşır. Bu nedenle içeriği barındıran veya işleyen kuruluşa karşı KVKK çerçevesinde başvuru ve ardından kurula şikâyet yolu, ceza sürecinden bağımsız olarak işletilebilir.
Failin Uzlaşma Teklifi Nasıl Değerlendirilir
Bazı suç tiplerinde uzlaştırma prosedürü uygulanır ve fail içeriği silme karşılığında şikâyetten vazgeçilmesini isteyebilir. Bu noktada asıl soru, içeriğin kopyalarının başka hesaplarda dolaşımda olup olmadığıdır. Yayılma denetlenemiyorsa, sadece asıl hesabın silinmesine dayanan bir uzlaşma kalıcı koruma sağlamaz. Tazminat talebinin uzlaşma metninde nasıl karşılandığı da ayrıca yazılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin türü ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, hızlı hareket ederken bir hukukçudan destek almanız yerinde olur.