Oltalama (phishing) saldırılarında zarar birkaç dakikada doğar, ispat ise haftalar sürer. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde yürüyen bu dosyalarda belirleyici olan, mağdurun ilk saatlerde dijital izi bozmadan sabitleyip sabitleyemediğidir. Aşağıdaki çerçeve, delil zincirini ayakta tutmaya ve zarar giderim yolunu doğru seçmeye odaklanır.
Olay Anını Bozmadan Sabitlemek
İlk refleks genellikle cihazı temizlemek, uygulamayı silmek ya da şifreleri değiştirip yazışmaları kaldırmak olur. Bu, saldırganın izini de siler. Doğru sıra şudur: ekran görüntülerini zaman bilgisiyle almak, sahte alan adını ve gelen mesajın kaynak bilgisini kaydetmek, işlem bildirimlerini ve SMS içeriklerini olduğu gibi saklamak, ancak sonrasında güvenlik önlemlerini uygulamak.
Delil Zincirini Kıran Alışkanlıklar
- Yazışmaların ekran görüntüsü yerine yeniden yazılarak aktarılması
- Sahte bağlantının kopyalanmadan yalnızca sözle anlatılması
- Cihaz üzerinde inceleme yapılmadan fabrika ayarlarına dönülmesi
- Para transferine ilişkin dekont ve alıcı hesap bilgisinin eksik toplanması
- Aynı olayın farklı kurumlara birbirinden farklı anlatımlarla bildirilmesi
Üç Yolun Ayrışması: Şikayet, Erişim Engeli, Tazminat
Phishing dosyalarında birbirinden bağımsız üç hat vardır. Ceza şikayeti savcılığa yapılır ve bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ile hesaptaki verilerin ele geçirilmesi yönünden yürür. Sahte site ya da içerik hâlâ ayaktaysa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu ayrıca işletilir. Maddi zararın karşılanması ise kural olarak ödeme kuruluşunun ve ilgili tarafların sorumluluğu tartışılarak hukuk yargısında ele alınır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki başvuru hattı da açıktır.
Uzlaştırma Beklentisini Gerçekçi Tutmak
Ceza dosyasında uzlaştırma kapsamına girip girmediği, iddianın hangi suç tipine oturduğuna göre değerlendirilir; bu değerlendirmeyi soruşturma makamı yapar. Bu nedenle mağdurun zararının giderilmesini yalnızca ceza dosyasındaki bir anlaşmaya bağlamak riskli bir plandır. Failin iade önerisi geldiğinde, ödemenin hangi kalemi kapattığı ve diğer taleplerin saklı tutulup tutulduğu yazılı hâle getirilmelidir.
Kapanış
Bu tür dosyalarda dava dilekçesinin gücü, dilekçeyi yazan kişinin üslubundan değil ilk gün toplanan kayıtların bütünlüğünden gelir. Yukarıdakiler genel bilgilendirme amaçlıdır; saldırının teknik biçimi ve para akışının izlediği güzergâh her olayda farklı olduğundan, adımları bir hukukçuyla birlikte planlamak isabet oranını yükseltir.