Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi çoğu mağdurun aklına önce ceza şikâyetini getirir. Oysa uğranılan zarar — kaybedilen para, itibar kaybı, ticari faaliyetin durması — ancak hukuk yoluyla telafi edilir ve bu iki süreç farklı hazırlık gerektirir. Bu rehber, TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde hesap ele geçirme sonrası tazminat talebini kurmanın adımlarını ele alır.
İlk 48 Saat: Kanıt Toplama Penceresi
Bilişim uyuşmazlıklarında delil hızla kaybolur. Platformlar oturum kayıtlarını sınırlı süre saklar, mağdur hesabı geri aldığında bazı kayıtlar silinir. Bu nedenle sıra şu olmalıdır:
- Hesabı geri almadan önce ekran görüntülerini ve varsa "başka cihazdan giriş" bildirim e-postalarını kaydedin.
- Platformdan güvenlik/oturum kaydı talep edin; talep tarihinizi belgeleyin.
- Para transferi olduysa bankaya derhal yazılı bildirim yapın ve bildirim saatini kayıt altına alın.
- Şikâyetinizi Cumhuriyet Başsavcılığına yapın; soruşturma dosyası, IP ve abonelik bilgisi gibi tek başınıza ulaşamayacağınız verilerin toplanmasını sağlar.
- Hesabınız üzerinden üçüncü kişilere mesaj gönderilmişse, bu kişilerden yazılı beyan ve ekran görüntüsü isteyin.
Kime Karşı Tazminat? Muhatabı Doğru Seçmek
Tazminat talebinin muhatabı olayın kaynağına göre değişir ve bu ayrım yapılmadan açılan dava husumet yönünden sonuçsuz kalabilir:
- Faile karşı: Haksız fiil sorumluluğu; ancak failin tespiti ceza soruşturmasının ilerlemesine bağlıdır.
- Veri sorumlusuna karşı: Hesap ele geçirme, hizmet sağlayıcının veri güvenliği yükümlülüğündeki eksiklikten kaynaklandıysa KVKK kapsamında ayrıca değerlendirme yapılabilir ve Kurul'a şikâyet yolu açıktır.
- Banka veya ödeme kuruluşuna karşı: İşlemin güvenli kimlik doğrulama olmadan gerçekleştiği veya bildirimden sonra da devam ettiği hâllerde sorumluluk tartışması doğar; bildirim saatinin belgelenmesi bu nedenle kritiktir.
- İçerik sağlayıcıya karşı: Ele geçirilen hesap üzerinden kişilik hakkını zedeleyen paylaşım yapılmışsa, 5651 kapsamındaki erişim engelleme/içerik çıkarma yolu ayrıca işletilir.
Maddi ve Manevi Zararı Ayrı Ayrı Kurmak
Maddi zararda talep, transfer edilen tutar, kaybedilen ticari kazanç ve olayın giderilmesi için yapılan masraflar üzerinden hesaplanır; her kalem belgeye bağlanmalıdır. Manevi tazminatta ise ölçüt farklıdır: hesabın niteliği, paylaşımın yayılma alanı, mağdurun mesleki konumu ve olayın süresi birlikte değerlendirilir. Kurumsal bir hesap söz konusuysa itibar kaybının ticari sonuçlarını gösteren veriler (satış düşüşü, iptal edilen sipariş kayıtları) dosyaya eklenmelidir.
Uzlaşma Yolu ile Dava Arasında
Bilişim suçlarının bir kısmı uzlaştırma kapsamındadır; bu durumda ceza sürecinde varılan anlaşma, tazminat talebinizi de kapsayacak biçimde kurulabilir. Ancak uzlaşma metninde "tüm haklardan feragat" ifadesi yer alırsa, sonradan açacağınız tazminat davası bundan etkilenir. Bu nedenle uzlaşma tutanağında maddi ve manevi zarara ilişkin hakların saklı tutulup tutulmadığı açıkça yazılmalıdır. Fail tespit edilememişse, hukuk davasını kurumsal muhataplara yöneltmek çoğu zaman tek işlevsel yoldur.
Bu yazı genel bilgi verir. Olayın teknik akışı, bildirim tarihleri ve platform kayıtlarının içeriği sorumluluğun kime ait olduğunu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.