Oltalama saldırılarında kaybedilen ilk şey para değil, zamandır. Sahte bağlantı üzerinden alınan bilgilerle yapılan işlemlerde, paranın izlenebilir olduğu süre çoğu zaman saatlerle ölçülür. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim ve içerik tedbirleri bu dosyalarda birlikte gündeme gelir. Aşağıdaki kontrol listesi, suç duyurusundan önceki saatleri verimli kullanmaya odaklanır.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Bankaya ve ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılıp işlem iadesi talep edilmeli, bildirimin saati kayıt altına alınmalıdır.
- Hesap ve e-posta parolaları değiştirilmeli, aktif oturumlar sonlandırılmalıdır.
- Cihazda yapılan işlemler durdurulmalı; silme, biçimlendirme veya uygulama kaldırma yapılmamalıdır.
- Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa gecikmeksizin iletilmelidir.
Delil Kontrol Listesi
- Oltalama mesajının tam hâli: gönderen adresi, başlık bilgileri ve bağlantı adresi görünür biçimde
- Sahte sitenin ekran görüntüleri ve tarayıcı geçmişindeki adres kaydı
- Banka hesap hareketleri, işlem saatleri ve alıcı hesap bilgileri
- Doğrulama kodlarının geldiği SMS ve uygulama bildirimlerinin kayıtları
- Kullanılan cihazın markası, işletim sistemi ve olay anındaki bağlantı bilgisi
- Varsa aracı platformun destek yazışmaları ve talep numaraları
Sık Yapılan ve Dosyayı Zayıflatan Hatalar
Ekran görüntüsünün yalnızca metin kısmını içerecek şekilde kırpılması, gönderen ve zaman bilgisini yok ederek delilin değerini düşürür. Bir diğer sorun, mağdurun kendi başına iletişime geçtiği aracıların yönlendirmesiyle ek ödeme yapmasıdır; bu adım, ilk mağduriyetin üzerine ikinci bir zarar ekler. Kişisel verilerin sızdığı hâllerde ayrıca 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet yolu açık olabilir; ceza soruşturmasıyla bu idari yolun birbirinin alternatifi olmadığı unutulmamalıdır.
Uzlaşma Kapsamı ve Dava Kararı
Bilişim yoluyla işlenen suçların bir kısmı uzlaştırma kapsamı dışındadır; buna karşılık aynı olaydan doğan maddi zarar için hukuk mahkemesinde tazminat davası açılması mümkündür. Karar verirken şunlar tartılmalıdır: fail belirlenebildi mi, yoksa hesap sahibi aracı konumunda mı; iade sağlanabilecek bakiye bloke edilebildi mi; ceza dosyasının sonucu beklenirse tazminat talebinin zamanaşımı etkilenir mi? Fail belirsizken açılan hukuk davası, tahsil edilebilirliği düşük bir ilamla sonuçlanabilir; bu nedenle ceza soruşturmasındaki tespit aşaması genellikle beklenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Olayın teknik yapısı ve fon akışının seyri izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ilk bildirimlerin ardından dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.