Hesabın ele geçirilmesi, sistemlerin izinsiz erişime uğraması veya kişisel verilerin sızdırılması hâlinde iki ayrı hukuki kanal birlikte işler: TCK'nın bilişim sistemlerine karşı suçları düzenleyen 243 ilâ 245. maddeleri ekseninde ceza yolu ve KVKK ile 5651 sayılı Kanun çerçevesinde idari yol. Bu rehber, veri ihlali dosyasında suç duyurusunun nasıl kurulacağına ve delil kaybının nasıl önleneceğine odaklanır.
İki Kanalı Ayrı Ayrı Kurmak
Ceza şikâyeti failin cezalandırılmasını, KVKK yolundaki başvuru ise veri sorumlusunun yükümlülük ihlalinin tespitini hedefler. Bunlar birbirinin yerine geçmez. Erişimin engellenmesi veya içeriğin kaldırılması gibi acil sonuçlar için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yol ayrıca işletilir. Dilekçeler hazırlanırken hangi merciden ne istendiği tek cümleyle yazılmalı, talepler birbirine karıştırılmamalıdır.
Dijital Delilin Bozulmasını Önleyen Kontroller
- Cihaz üzerinde onarım veya biçimlendirme yapılmadan önce durum kaydı alınır.
- Erişim ve oturum kayıtları, saat dilimi bilgisiyle birlikte saklanır; log tutma süreleri sınırlı olduğundan gecikilmez.
- Yazışma, sahte bağlantı ve bildirim ekranları tarih görünecek şekilde çıktı alınır.
- Para transferi varsa banka dekontları ve alıcı hesap bilgileri ayrı klasöre konur.
- Delilin elde edilme biçimi hukuka uygunluk yönünden kontrol edilir; başkasının cihazından izinsiz alınan kayıt aleyhe sonuç doğurabilir.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Aranan Unsurlar
Etkili bir duyuru, olayı anlatmakla yetinmez; soruşturmanın yönünü gösterir. Olayın öğrenildiği tarih, etkilenen sistem veya hesap, ihlalin yöntemi hakkındaki bulgular, ihlalin sürdüğüne dair belirtiler ve talep edilen soruşturma işlemleri ayrı başlıklar hâlinde yazılır. IP kayıtlarının hangi hizmet sağlayıcıdan istenmesi gerektiği, ödeme akışının hangi kurumdan sorulacağı gibi somut istemler, dosyanın erken aşamada ilerlemesini sağlar. Şikâyete bağlı suçlarda kanunda öngörülen şikâyet süresinin işlediği unutulmamalıdır.
Şikâyetten Vazgeçme, Uzlaştırma ve Zarar Tazmini
Fail belirlendiğinde karşı taraf zararın karşılanması karşılığında şikâyetin geri alınmasını isteyebilir. Burada iki hususa dikkat edilir: ilgili suçun uzlaştırma kapsamında olup olmadığı ve şikâyetten vazgeçmenin tazminat talebine etkisi. Ceza dosyasındaki bir mutabakat, kişilik haklarının ihlalinden doğan hukuk davasını kendiliğinden bitirmez; ancak metinde kapsayıcı bir ibra yazıldığında sonraki talepler zorlaşır. Kurumsal tarafta ise ihlalin bildirimi ve alınan teknik önlemler, idari sürecin sonucunu etkileyen ayrı bir dosyadır.
Genel Not
Veri ihlali dosyalarında zaman, delilin kendisidir; log ve kayıt süreleri dolduğunda güçlü bir iddia dahi desteksiz kalır. Buradaki bilgiler yol gösterici niteliktedir. Etkilenen sistemin yapısı ve ihlalin kapsamı stratejiyi değiştirdiğinden, olayın hemen ardından hukuki ve teknik destek almanız yerinde olur.