Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde en büyük zarar, içeriğin hızla çoğalmasından doğar. Bu nedenle deepfake dosyalarında ilk günlerin işi, hukuki nitelendirmeden önce delili sabitlemektir. Türk Ceza Kanunu bilişim suçlarına ilişkin 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli mekanizması ve KVKK kapsamındaki veri koruma yolları birbirinden ayrı işler; bunları aynı dilekçeye sıkıştırmak yerine sıralamak gerekir.
İlk Günlerde Delili Sabitlemek
İçerik yayından kaldırıldığında geriye yalnızca kaydını aldığınız kadarı kalır. Bu yüzden bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim sayıları ekran görüntüsüyle birlikte kaydedilmelidir. Dosyanın kendisi indirilebiliyorsa değiştirilmemiş hâliyle ayrı bir yerde saklanmalı; teknik inceleme için üstveri bilgilerinin korunması gerekir. Kaydın nasıl alındığını gösteren bir tutanak, ispat değerini artırır.
Şikâyet Dilekçesinde Somutlaştırma
- Hangi görüntünün, hangi hesapta, hangi tarihte yayıldığı
- İçeriğin sahte olduğunu gösteren karşılaştırma unsurları
- Yayılma zinciri: paylaşan hesaplar ve mesaj grupları
- Uğranılan somut zarar: iş kaybı, tehdit mesajları, itibar etkisi
- Talep edilen araştırma: kayıt bilgilerinin ilgili sağlayıcıdan istenmesi
Erişim Engeli ile Ceza Şikâyetinin Farklı Hızları
İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi yolu, ceza soruşturmasından bağımsız ve genellikle daha hızlıdır. Ceza şikâyeti ise failin belirlenmesini hedefler ve teknik araştırma nedeniyle daha uzun sürer. İki yolu birlikte yürütmek, hem zararın büyümesini durdurur hem de soruşturma dosyasına delil kazandırır. Aynı içerik kişisel veri niteliğindeki görüntüleri işliyorsa veri koruma başvurusu üçüncü bir kanal olarak değerlendirilebilir.
Uzlaşma Kapsamı ve Tazminat Kararı
Bazı suç tiplerinde uzlaşma yolu açıktır, bazılarında değildir; bu nedenle uzlaşma teklifi geldiğinde önce suçun niteliği kontrol edilmelidir. Uzlaşma kabul edildiğinde ceza yönünden dosya kapanır, ancak maddi ve manevi tazminat talebinin saklı tutulup tutulduğu metne yazılmalıdır. İçeriğin kaldırılması ve bir daha yayılmaması yönündeki taahhüdün, uzlaşma metninin ayrılmaz parçası hâline getirilmesi pratikte en çok fayda veren maddedir.
Kapanış
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğinde olup somut olayın niteliğine göre izlenecek yol değişir. İçeriğin hızla yayıldığı dosyalarda gecikme doğrudan delil kaybı anlamına geldiğinden, kayıtları aldıktan sonra ilk fırsatta hukuki destek alınması yerinde olur.