İnternet ortamındaki bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde ya da suç oluşturduğunda, izlenecek yol içeriğin niteliğine göre değişir. Kimi durumda önce platforma ya da içerik sağlayıcıya başvurmak, kimi durumda doğrudan yargısal koruma istemek gerekir. 5651 sayılı Kanun, TCK 243-245 arasındaki bilişim suçlarına ilişkin hükümler ve KVKK bu üç yolu ayrı ayrı düzenler.
Önce Platform Başvurusu mu, Doğrudan Hâkimlik mi
Kişilik hakkı ihlallerinde içerik sağlayıcıya veya yer sağlayıcıya yapılan başvurunun sonuçsuz kalması hâlinde sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi istenebilir. Platform başvurusu yapılmışsa, bu başvurunun tarihi ve içeriği mutlaka belgelenmelidir; başvuru formunun ekran görüntüsü, kendisine verilen referans numarası ve varsa cevap yazısı dosyanın temelini oluşturur. Suç şüphesi bulunan içeriklerde ise savcılığa şikâyet ayrı bir hat olarak yürütülür.
Talebin Kapsamı Nasıl Kurulmalı
Erişimin engellenmesi talebi mümkün olduğunca dar tutulmalıdır. Tüm siteye yönelik geniş bir talep yerine, ihlali oluşturan sayfanın tam adresi gösterilerek yapılan başvuru daha kolay sonuç verir. Aynı içerik birden çok adreste yayınlanmışsa her adres ayrı ayrı listelenmelidir; sonradan ortaya çıkan kopyalar için ek talep gerekebileceği baştan öngörülmelidir.
Delil Paketinde Bulunması Gerekenler
- İçeriğin tam adresi ve erişim tarihi
- Zaman damgalı ekran görüntüleri veya tespit tutanağı
- Platforma yapılan başvuru ve alınan cevap
- İhlalin kişiyle bağını kuran açıklama
- Varsa aynı içeriğin yayıldığı diğer adresler
Yanlış Mercide Kaybedilen Zaman
Bu alandaki en yaygın risk, talebin yanlış mercie yöneltilmesidir. Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesine dayanan talep ile kişilik hakkı ihlaline dayanan talep aynı belgelerle desteklense de farklı yollara tabidir; tazminat istemi ise ayrıca hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Aynı olay için üç ayrı yol açık olabilir ve bunların hangisinin öncelikle işletileceği stratejik bir tercihtir.
Uzlaşma Seçeneği ve Karar Anı
Bazı dosyalarda içerik sahibi, yayının kaldırılması karşılığında şikâyetten vazgeçilmesini talep eder. Böyle bir çözüm hızlı sonuç verebilir; ancak içeriğin kalıcı olarak kaldırıldığının teyidi alınmadan ve arşiv kopyaları kontrol edilmeden vazgeçme beyanında bulunulmamalıdır. Ayrıca suç niteliği taşıyan fiillerde şikâyetten vazgeçmenin sonuçları önceden değerlendirilmelidir.
Uygulama Sırası
- İçerik tespit edilir ve delil kaydı alınır.
- Platform başvurusu yapılır, tarih ve cevap saklanır.
- Sonuç alınamazsa hâkimlikten talepte bulunulur.
- Suç şüphesi varsa şikâyet dosyası ayrıca hazırlanır.
- Karar sonrası içeriğin gerçekten kaldırıldığı takip edilir.
Kısa Uyarı
Dijital ortamda gecikme, içeriğin çoğalması anlamına gelir; bu nedenle delil kaydı ilk gün alınmalıdır. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve içeriğin türü ile platformun konumu sonucu değiştirebilir. Somut olayınızda hangi yolun öncelikli olduğunu bir hukukçuyla birlikte belirlemeniz faydalı olur.