Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi durumunda iki süreç paralel yürür: platforma yapılan teknik başvuru ve Türkiye'deki hukuki başvurular. Bunlardan yalnızca birine yoğunlaşmak tipik hatadır; platform kaydı silinirse ceza dosyasında delil kalmaz, ceza süreci beklenirken de zarar büyür. Bu rehber ikisini aynı takvimde ele alır.
İlk Saatlerde Delili Sabitlemek
Hesap erişimi kaybedildiğinde önce mevcut durumun kaydı alınmalıdır. Ekran görüntülerinin tarih ve saat görünecek biçimde alınması, giriş bildirim e-postalarının saklanması, platformun gönderdiği güvenlik uyarılarının silinmemesi gerekir. Bu kayıtlar hem platform başvurusunda hem soruşturmada kullanılır. Delilin elde edilme biçimi tartışmalıysa ispat değeri düşeceği için kendi hesabınıza ait kayıtlarla sınırlı kalınması önemlidir.
Ceza Yolunda Mercii Haritası
Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri bozma fiilleri TCK'nın 243 ila 245. maddelerinde düzenlenmiştir; şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk birimlerine yapılır. Soruşturma sırasında istenecek trafik ve giriş kayıtları için hâkim kararı gerekebilir. Yetki bakımından fiilin işlendiği yer esas alınmakla birlikte, mağdurun ve sistemin bulunduğu yer arasındaki fark uygulamada tartışma doğurur; bu nedenle şikâyet dilekçesinde teknik yer bilgileri açıkça belirtilmelidir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme
Ele geçirilen hesap üzerinden paylaşım yapılmışsa 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir. Bu talepler sulh ceza hâkimliğine yapılır ve karar, uygulanmak üzere ilgili birime iletilir. Talep dilekçesinde bağlantı adresleri tek tek gösterilmelidir; genel nitelikli istemler karşılanmaz.
Veri Koruma Boyutu
Ele geçirme sonucunda kişisel veriler yayılmışsa 6698 sayılı KVKK kapsamındaki yollar da devreye girer. Verinin işlendiği bir veri sorumlusu varsa önce ona başvurulması, ardından Kurul'a şikâyet edilmesi düzeni izlenir. Aşağıdaki liste hangi kanalın hangi sonucu verdiğini ayırt etmeye yardımcı olur:
- Platform başvurusu: erişimin geri alınması ve içeriğin kaldırılması
- Ceza şikâyeti: failin belirlenmesi ve cezai sorumluluk
- Sulh ceza hâkimliği: yayılan içeriğe erişimin engellenmesi
- Veri koruma yolu: verinin silinmesi ve idari sonuçlar
- Hukuk davası: uğranılan zararın giderimi
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde
Fail belirlendiğinde, iddia konusu fiilin niteliğine göre uzlaştırma gündeme gelebilir ya da doğrudan kamu davası açılabilir. Karar verirken zararın ölçülebilir olup olmadığı, hesabın ticari kullanımı bulunup bulunmadığı ve yayılan içeriğin geri alınabilirliği tartılmalıdır. Parasal giderim kabul edilse bile içeriğin kaldırılmasına ilişkin taahhütlerin metne yazılı biçimde geçirilmesi gerekir; aksi hâlde zarar sürmeye devam eder.
Yukarıdaki adımlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Kullanılan platform, olayın tarihi ve yayılan içeriğin türü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ilk günlerde bir hukukçuyla teknik ve hukuki adımları birlikte planlamanız önerilir.