İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlali yaşandığında başvurulacak yol tek değildir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talepleri, TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim suçlarına ilişkin şikayet ve KVKK kapsamındaki başvuru birbirinden farklı mercilerde yürür. Bu rehberde, delilin nasıl korunacağı ve talebin nereye yöneltileceği ele alınmaktadır.
Talebin Niteliğine Göre Merci
Kişilik haklarının ihlaline dayanan erişim engeli talepleri sulh ceza hakimliğine yapılır ve inceleme dosya üzerinden, kısa sürede sonuçlandırılır. Buna karşılık bir sisteme hukuka aykırı girme, veriyi bozma veya banka kartlarının kötüye kullanılması gibi isnatlar Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikayetin konusudur. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi iddiası ise ayrıca Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na taşınabilir. Aynı olay için üç yolun birden gündeme gelmesi mümkündür; ancak dilekçeler ayrı ayrı ve kendi usulüne uygun hazırlanmalıdır.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
İnternet içeriğinin en zayıf yanı, her an değiştirilebilir veya silinebilir olmasıdır. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin tam URL adresi, erişim tarihi ve saati ile birlikte kayıt altına alınmalıdır. Yalnızca ekran görüntüsü almak çoğu zaman yeterli görülmez; sayfanın kaynak bilgisi, hesap adı ve varsa paylaşım kimliği de saklanmalıdır.
- İçeriğin tam adresi ve erişim zamanı yazılı olarak kaydedilir.
- Ekran görüntüsü, kaynak kodu ve varsa arşiv kaydı birlikte saklanır.
- İçeriğin yayılma zinciri, paylaşan hesaplar üzerinden çıkarılır.
- Erişim sağlayıcı ve barındırma bilgisi tespit edilir.
- Trafik kayıtlarının saklama süresi dolmadan muhafaza talebi iletilir.
Yetki ve Uygulama Sorunu
Yer yönünden yetki, başvurucunun bulunduğu yer üzerinden şekillenebilir; ancak içeriğin yurt dışı kaynaklı olması halinde kararın fiilen uygulanması ayrı bir aşamadır. Bu nedenle karar alınmasıyla süreç bitmez; kararın ilgili kuruma bildirilmesi ve uygulanmasının izlenmesi gerekir. İçeriğin başka adreslerde yeniden yayımlanması halinde her yeni adres için talebin genişletilmesi gündeme gelir.
Kaldırma Talebi ile Yargısal Yol Arasında
Platforma doğrudan yapılan kaldırma başvurusu bazen en hızlı sonucu verir ve masraf doğurmaz. Ancak platformun reddi veya sessiz kalması halinde geçen süre, içeriğin yayılmasına imkan tanır. Bu nedenle doğrudan başvuru yapılacaksa, yargısal yol için hazırlık aynı anda tamamlanmalı ve belirli bir bekleme süresi sonunda başvuru yapılacağı önceden kararlaştırılmalıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin niteliği, yayın yeri ve ihlalin kapsamı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, delillerin kaybolma riski nedeniyle vakit geçirmeden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.