İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hem içeriğin kaldırılmasını hem de sorumlular hakkında ceza soruşturması yürütülmesini isteyen kişi, aslında birbirinden bağımsız iki yola aynı anda girer. Bu iki yolun mercileri, usulleri ve sonuçları farklıdır; talebin yanlış kapıya bırakılması çoğu zaman esasa hiç girilmeden usulden kapanmayla biter.
İki Yolun Ayrıştırılması
Erişimin engellenmesi talebi, 5651 sayılı Kanun kapsamında yürüyen, hızlı sonuç almayı amaçlayan koruyucu bir yoldur; hedefi içeriğin yayından çıkarılması veya erişimin sınırlandırılmasıdır. Suç duyurusu ise TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine hukuka aykırı giriş, verilerin bozulması ya da sistemin işleyişinin engellenmesi fiillerine ilişkin cezai sorumluluğu hedefler ve Cumhuriyet başsavcılığı eliyle işler. Birinden alınan sonuç diğerini kendiliğinden doğurmaz: içerik kaldırılmış olsa da soruşturma sürer, soruşturma açılmış olsa da içerik çevrimiçi kalmaya devam edebilir.
Yetki Haritası Çıkarılmadan Dilekçe Yazılmaz
- İçeriği barındıran platformun yurt içinde mi yurt dışında mı bulunduğu
- Başvuranın yerleşim yeri ile fiilin sonuçlarının doğduğu yerin örtüşüp örtüşmediği
- Talebin kişilik hakkı ihlaline mi, özel hayatın gizliliğine mi dayandırıldığı
- Aynı içerik ya da aynı bağlantı hakkında daha önce verilmiş bir karar bulunup bulunmadığı
- Kişisel verinin işlenmesi boyutu varsa KVKK yolunun ayrıca işletilip işletilmeyeceği
Bu başlıklar netleşmeden yazılan dilekçe, çoğu kez merciin kendisini yetkisiz görmesiyle sonuçlanır ve geçen süre içinde ekran görüntüsü alınmamış içerik silinir.
Uzlaştırma Gündeme Geldiğinde Verilecek Karar
Bilişim alanındaki her fiil uzlaştırma kapsamında değildir; kapsamın belirlenmesi soruşturma aşamasında yapılır ve mağdura teklif ulaştığında kısa bir düşünme süresi tanınır. Bu aşamada acele edilmemesi gerekir. Uzlaşmanın kabulü, aynı olaydan doğan maddi taleplerin de kapanması sonucunu doğurabileceğinden, karar verilmeden önce zararın rakamla ortaya konmuş olması beklenir. Buna karşılık uzlaşmanın reddi, içeriğin yayında kalacağı anlamına gelmez; erişimin engellenmesi yolu bağımsız biçimde işlemeye devam eder. Bu iki yolun birbirinin yedeği değil, tamamlayıcısı olduğu unutulmamalıdır.
Yetki İtirazına Karşı Dosyayı Sağlamlaştırmak
- Bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisiyle birlikte, içeriğin bütününü gösterecek şekilde kaydedilir.
- Hangi ifadenin hangi hakkı ihlal ettiği tek tek eşleştirilir; toplu ve genel nitelemelerden kaçınılır.
- Platforma yapılan ön bildirim ve alınan yanıt dosyaya eklenir.
- Talep, içeriğin tamamına mı yoksa belirli bağlantılara mı yönelik olduğu açıkça yazılır.
- Merciin yetkisiz görme ihtimaline karşı, ikinci başvurunun hangi yere yapılacağı önceden belirlenir.
Kapanış
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın kendi özellikleri merci ve sonuç değerlendirmesini değiştirebilir. İnternet üzerinden gerçekleşen bir ihlalde zaman kritik olduğundan, adım atmadan önce dosyanın bir hukukçu ile birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.