Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde zarar, içerik yayıldıkça büyüdüğü için sıralama hayati önemdedir. Deepfake mağduriyetinde tazminat talebi tek başına yeterli değildir; TCK, 5651 ve KVKK ekseninde kaldırma, şikâyet ve tazminat adımlarının doğru sırayla kurulması gerekir.
Önce Delili Dondurun, Sonra Kaldırtın
İçerik kaldırıldığında ispat da kaybolur. Bu nedenle ilk hamle, bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim sayısını gösteren tespitin yapılmasıdır. Noter aracılığıyla veya güvenilir zaman damgalı yöntemlerle alınan kayıtlar, sonradan silinen içeriğin varlığını göstermek bakımından belirleyicidir. Videonun ham dosyası, üstveri bilgileriyle birlikte saklanmalıdır.
Erişim Engeli ile Tazminatın Farklı Mecraları
Kişilik hakkı ihlali oluşturan yayınlar için 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yoluna başvurulur; bu, sulh ceza hakimliği önünde yürüyen hızlı bir süreçtir ve verilen karara karşı itiraz yolu açıktır. Tazminat ise ayrı bir hukuk davasının konusudur. İki yolu karıştırmak, en sık görülen usul hatasıdır.
Ceza Şikâyeti ile Hukuk Davasının Etkileşimi
Sahte içeriğin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal veya bilişim sistemlerine yönelik suçlar gündeme gelebilir. Şikâyete bağlı suçlarda fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen süre, uzlaştırma görüşmeleri sürerken de akmaya devam eder. Ceza dosyasındaki tespitler hukuk davasında güçlü dayanak oluşturur; bu nedenle şikâyet dilekçesinde teknik inceleme talebi açıkça yazılmalıdır.
Uzlaştırma Teklifi Geldiğinde
Bazı suçlarda uzlaştırma işletilir. Uzlaştırma metninde yalnızca ceza boyutunun kapatıldığı, maddi ve manevi tazminat haklarının saklı tutulduğu açıkça belirtilmezse, sonraki tazminat talebi tartışmalı hale gelir. İçeriğin kaldırılması, kopyalarının yayından çekilmesi ve tekrar paylaşılmaması taahhüdü de metne yazılmalıdır.
Platform Sorumluluğu ve Veri Boyutu
Bildirime rağmen içeriği yayında tutan sağlayıcının sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. Kişinin yüzü veya sesi işlendiğinde KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu da açılabilir. Bu üç kanalın aynı anda yürütülmesi mümkündür; ancak her birinin başvuru mercii ve süresi farklıdır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dijital delilin niteliği ve yayının yapıldığı platform, izlenecek yolu doğrudan etkilediğinden somut olayda hukuki destek alınması önerilir.