Bir veri ihlalinin ardından zarar gören kişi çoğu kez iki ayrı süreçle karşı karşıya kalır: ihlalin idari boyutu ve kendi uğradığı zararın tazmini. İlki 6698 sayılı KVKK kapsamında yürürken, ikincisi genel hükümlere dayalı bir tazminat talebidir. Fiil aynı zamanda bilişim sistemine hukuka aykırı erişim niteliği taşıyorsa TCK 243-245 hükümleri kapsamında ceza boyutu da gündeme gelir. Bu üç hattın delil ihtiyacı benzer olsa da ispat ölçütleri farklıdır.
İlk 48 Saatte Yapılacak Delil Tespiti
Dijital delilin en büyük düşmanı zamandır; kayıtlar silinir, sayfalar değişir, bağlantılar kapanır. Bu nedenle ilk aşamada yapılacak iş iddia üretmek değil, mevcut durumu dondurmaktır.
- İhlale ilişkin bildirim, e-posta ve duyuruların tarihli olarak saklanması
- Verinin nerede yayıldığına ilişkin bağlantıların kaydı
- Hesap erişim geçmişi ve bildirim kayıtlarının indirilmesi
- Gerekli hallerde noter veya mahkeme aracılığıyla tespit yaptırılması
Zararın Somutlaştırılması
Veri ihlali dosyalarında en zayıf halka genellikle zararın miktarıdır. Kişisel verinin yayılmış olması tek başına belirtildiğinde talep soyut kalır. Bunun yerine: dolandırıcılık girişimi yaşandıysa banka yazışmaları, kimlik bilgisi kullanılarak işlem yapıldıysa ilgili kurum kayıtları, itibar zedelenmesi söz konusuysa mesleki veya ticari ilişkideki somut sonuçlar gösterilmelidir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli Yolu
Verinin internet üzerinden yayıldığı hallerde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolları, tazminat sürecinden bağımsız ve daha hızlı işleyen bir hattır. Bu yol zararın büyümesini durdurur; ancak içerik kaldırıldığında delilin de kaybolabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle kaldırma talebinden önce içeriğin kaydı alınmalıdır.
Veri Sorumlusuna Başvuru ile Doğrudan Dava Arasında
Kanun, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını öngören bir yapı kurar; bu başvurunun cevabı ya da cevapsızlığı, sonraki adımın dayanağını oluşturur. Tazminat talebi bakımından ise başvurunun içeriği önemlidir: hangi verinin nasıl işlendiğinin sorulduğu bir başvuru, gelen cevapla birlikte dosyaya delil kazandırır. Karşı taraf çözüm önerisi getirdiğinde, önerinin yalnızca mevcut zararı mı yoksa ileride doğabilecek sonuçları da mı kapsadığı yazılı olarak netleştirilmelidir.
Bilgilendirme
Buradaki anlatım genel çerçeveyi verir; ihlalin niteliği ve verinin türü izlenecek yolu değiştirir. Kayıtlarınızı kaybetmeden önce bir hukukçuya danışmanız, sonraki tüm aşamaları kolaylaştırır.