Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zarar, içerik yayıldıkça büyür; buna karşılık delil, içerik kaldırıldıkça kaybolur. Bu ikilem, deepfake dosyalarında hukuki stratejiyi belirleyen temel gerilimdir. Aşağıdaki çerçeve TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde ele alınmıştır.
İçerik Kaybolmadan Tespit
Erişim engeli talebinde bulunmadan önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi, görüntülenme sayısı ve varsa paylaşan hesap bilgileri kayıt altına alınmalıdır. Aksi hâlde içerik kaldırıldığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturacak yayılma verisi ortadan kalkar. Bu nedenle tespit ve kaldırma adımlarının sırası dosyanın tümünü etkiler.
Dijital Delilin Bütünlüğü
- Ekran görüntüsü yerine, adres çubuğu ve tarih görünen tam sayfa kaydı
- Video veya ses dosyasının indirilmiş hâli ile özet değerinin kaydı
- İçeriğin bulunduğu her ayna adresin ayrı ayrı listelenmesi
- Paylaşan hesapların profil bilgilerinin o tarihli görüntüsü
- Mümkünse noter veya bilirkişi eliyle yapılan tespit işlemi
İki Sürecin Farklı Ritmi
Erişimin engellenmesine yönelik talepler hızlı sonuç vermeye elverişliyken, kişilik hakkı ihlaline dayanan tazminat talebi daha uzun bir yargılama gerektirir. Bu ritim farkı bilinçli yönetilmelidir: hızlı hattan elde edilen kararlar, yavaş hattaki dosyanın delilini oluşturur. Kaldırma kararının tarihi, içeriğin ne kadar süre erişilebilir kaldığını göstererek zararın kapsamına ışık tutar.
Failin Belirlenmesi ve Veri Boyutu
Sahte içeriğin üretiminde kişinin görüntüsü, sesi veya diğer kimliklendirici verileri kullanıldığından, uyuşmazlığın KVKK boyutu da bulunur. Veri sorumlusu konumundaki yapıların içeriği kaldırma ve işlemeyi durdurma yükümlülüğü ayrı bir hat oluşturur. Fail belirlenemediğinde bile bu hat üzerinden yürütülecek başvurular, hem zararın büyümesini sınırlar hem de sonraki aşamada kullanılacak yazılı kayıt üretir.
Uzlaşma Teklifi ve Yayılmanın Sürmesi
Karşı taraftan gelen özür ve içerik kaldırma teklifleri değerlendirilirken, içeriğin başka platformlarda dolaşımda olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yalnızca kaynak hesabı kapatmaya odaklanan bir anlaşma, dolaşımdaki kopyalar bakımından koruma sağlamaz. Bu nedenle anlaşma metninde kapsamın ve gelecekteki tekrar hâlinde uygulanacak sonucun açıkça yazılması gerekir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; içerik türü, platform ve yayılma biçimi stratejiyi değiştirdiğinden ilk adım atılmadan önce hukuki destek alınması önem taşır.