Bir e-posta, sosyal medya veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında dosyayı taşıyan şey mağduriyetin büyüklüğü değil, dijital delilin kesintisiz bir zincir hâlinde sunulabilmesidir. Zincirdeki tek bir halkanın kopması, kalan bütün kayıtların ispat gücünü zayıflatır. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, delil zincirinin nasıl kurulacağına odaklanır.
Delil Zinciri Ne Demektir?
Delil zinciri, bir kaydın nerede oluştuğunu, kim tarafından ve nasıl alındığını, alındıktan sonra değişip değişmediğini gösteren kesintisiz bir izleme hattıdır. Ekran görüntüsü tek başına bu hattı kurmaz; görüntünün alındığı cihaz, tarih ve kaynak adres bilinmiyorsa kaydın sonradan oluşturulduğu iddiası kolayca ileri sürülür.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılacaklar
- Hesap hâlâ erişilebiliyorsa oturum ve güvenlik geçmişi sayfası eksiksiz kaydedilir.
- Giriş yapılan cihaz, konum ve IP bilgilerini gösteren bildirim e-postaları silinmeden arşivlenir.
- Parola sıfırlama ve kurtarma adresi değişikliğine ilişkin bildirimler ayrıca saklanır.
- Ele geçirilen hesap üzerinden üçüncü kişilere gönderilen mesajlar toplanır.
- Hesabın bağlı olduğu telefon numarası ve SIM üzerinde işlem yapılıp yapılmadığı operatörden sorulur.
Kayıtların Kaynağından Alınması
Dijital kayıtların bir kısmı yalnızca belirli süreyle saklanır. Trafik ve erişim kayıtlarının, hesabın bağlı olduğu servis sağlayıcı ve erişim sağlayıcı nezdinde bulunması nedeniyle bu bilgilerin resmî talep yoluyla temini gecikmemelidir. Mağdurun kendi elindeki kayıtlarla yetinilmesi, failin tespiti bakımından çoğu zaman yeterli olmaz. İçerik hâlâ yayındaysa 5651 çerçevesinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu ayrıca işletilir.
Zinciri Bozan Davranışlar
- Hesabı geri aldıktan sonra hemen temizlik yapıp izleri silmek.
- Kayıtları paylaşırken tarih ve saat bilgisini kırpmak.
- Mesajları sadece lehe olan kısımlarıyla sunmak.
- Cihazı fabrika ayarlarına döndürmek veya yeniden kurmak.
- Failin kim olduğunu düşündüğü kişiyle doğrudan yazışıp kayıtları karıştırmak.
Kişisel Veri Boyutu
Hesap ele geçirme olaylarının çoğu aynı anda bir kişisel veri ihlali de doğurur. Ele geçirilen hesap bir kurum tarafından yönetiliyorsa, veri sorumlusunun aldığı güvenlik önlemlerinin yeterliliği ayrı bir tartışma başlığıdır. Bu yön, ceza soruşturmasından bağımsız olarak ele alınabilir ve mağdurun elindeki seçenekleri genişletir.
Fail Bilinmediğinde
Failin kimliği baştan bilinmiyor olması dosyanın önünü kapatmaz. Bu tür dosyalarda tespit, teknik kayıtlar üzerinden yürüdüğü için mağdurun görevi doğru soruyu doğru merciye sorulacak biçimde formüle etmektir. Şikâyet dilekçesinde hangi kaydın kimden isteneceğinin açıkça yazılması, soruşturmanın erken aşamada verimli ilerlemesini sağlar.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Hesabın türü, servis sağlayıcının konumu ve olayın teknik yapısı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıtlarınız kaybolmadan önce hukuki destek almanız yerinde olur.