Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zararın büyüklüğünü belirleyen şey, içeriğin niteliğinden çok ilk saatlerde atılan adımlardır. İçerik yayıldıkça kopyaları çoğalır, kaynak hesap silinir ve geriye yalnızca ekran görüntüleri kalır. TCK 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde yürütülen bu süreçte platform başvurusu, hâkimlik yolu ve ceza şikâyeti farklı takvimlerde ilerler; üçünün birlikte planlanması gerekir.
İlk Adım: İçeriği Kaybolmadan Sabitlemek
Kaldırma talebi yapıldığı anda içeriğin erişime kapanması muhtemeldir; bu, mağdur açısından iyi haber olsa da delil bakımından risk taşır. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim verileri kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; içeriğin bulunduğu bağlantının noter aracılığıyla veya tarih damgası üretebilen bir yöntemle tespiti çok daha güçlü sonuç verir. Videonun ham dosyası indirilebiliyorsa, dosyanın kendisi de saklanmalıdır.
Platform Başvurusu ile Yargısal Yolun Ayrımı
Platformların kendi bildirim mekanizmaları hızlıdır ancak sonucu bağlayıcı değildir; talep reddedilebilir veya yanıtsız kalabilir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yolu ise sulh ceza hâkimliği kararına dayanır ve kısa sürelerle işler. Doğru strateji, platform başvurusunu yaparken yargısal başvuru dosyasını da eş zamanlı hazırlamaktır. Platformdan gelen ret yazısı, hâkimlik başvurusunda talebin aciliyetini gösteren bir belgeye dönüşür.
Paralel Yürüyen Üç Dosya
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi: amacı yayılmayı durdurmaktır.
- KVKK kapsamındaki başvuru: kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi ve silinmesi yönündedir.
- Ceza şikâyeti: içeriği üretenin ve yayanın tespiti ile trafik kayıtlarının istenmesini sağlar.
Bu üç dosyanın aynı olay anlatımına dayanması, çelişkili beyan riskini ortadan kaldırır. Anlatım metni bir kez özenle yazılıp her başvuruda aynı iskeletle kullanılmalıdır.
Faili Bilinen Dosyalarda Müzakere Sorusu
Failin tanınan bir kişi olduğu dosyalarda içeriğin kaldırılması ve özür karşılığında şikâyetten vazgeçme önerisi gelebilir. Burada iki noktaya dikkat edilmelidir: içeriğin gerçekten tüm mecralardan kaldırılıp kaldırılmadığı doğrulanmadan hiçbir vazgeçme beyanı verilmemeli; ayrıca vazgeçmenin hangi suç bakımından nasıl sonuç doğuracağı önceden değerlendirilmelidir. Kopyaların üçüncü kişilerde devam ettiği bir dosyada erken vazgeçme, sonraki kaldırma taleplerini de zorlaştırır.
Kapanış
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır ve her olayın teknik koşulları farklıdır. İçeriğin yayıldığı mecra, failin tespit edilebilirliği ve zararın kapsamı stratejiyi bütünüyle değiştirebilir; bu nedenle ilk gün içinde bir hukukçuyla temas kurmanız önerilir.