Oltalama (phishing) yoluyla hesabından para çıkan kişi genellikle iki ayrı süreci aynı anda yürütmek zorunda kalır: fail hakkında ceza soruşturması ve zararın giderilmesine yönelik hukuk talebi. Bu iki hattın delil ihtiyacı farklıdır. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve 6698 sayılı KVKK ekseninde tazminat hattının nasıl kurulacağını inceleyelim.
İlk 48 Saatte Kaybolan Deliller
Oltalama dosyalarında delilin ömrü kısadır. Sahte site kapatılır, mesaj silinir, alan adı devre dışı bırakılır. Bu nedenle şu kayıtlar gecikmeden sabitlenmelidir: sahte siteye ait tam adres ve ekran görüntüleri, gelen kısa mesaj veya e-postanın başlık bilgileriyle birlikte kopyası, arayan numara ve çağrı saatleri, işleme ait tarih–saat damgalı banka bildirimleri. Cihazın kendisi de delil niteliği taşıdığından, olayın hemen ardından formatlanmaması gerekir.
Bankadan Ne İstenmeli?
- İşlem günlüğü: hangi kanaldan, hangi IP ve hangi cihaz bilgisiyle giriş yapıldığı.
- Doğrulama kayıtları: tek kullanımlık şifrenin hangi numaraya, hangi saatte gönderildiği ve nasıl kullanıldığı.
- Havale–EFT zinciri: paranın aktarıldığı hesabın bilgileri ve varsa sonraki aktarımlar.
- Limit ve alışkanlık dışı işlem uyarılarının çalışıp çalışmadığına dair sistem kaydı.
Tazminat İddiasının Hukuki Omurgası
Talep yalnızca "paramı kaptırdım" anlatısına dayandırılamaz. Bankacılık faaliyetinin nitelikli bir güven ilişkisi doğurduğu ve hizmet sağlayıcıdan yüksek özen beklendiği kabul edilir. Bu çerçevede tartışılacak noktalar; işlemin olağan kullanım profiline aykırılığı, güvenlik uyarı mekanizmalarının devreye girip girmediği, kimlik doğrulama adımlarının yeterliliği ve müşteri bildiriminden sonra bloke için geçen süredir. Karşı tarafın ağır ihmal savunması da bu başlıklar üzerinden yanıtlanır.
Kişisel Veri Boyutu Atlanmamalı
Oltalamanın öncesinde bir veri sızıntısı bulunduğuna dair emare varsa, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ayrı bir hat oluşturur. Veri sorumlusuna yapılacak başvuru, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet ve elde edilen tespitlerin tazminat dosyasında kullanılması mümkündür. İçerik kaldırma ve erişim engeli talepleri ise 5651 sayılı Kanun kapsamında yürütülür.
Sulh mü, Dava mı?
- Banka bir kısmi iade önermişse, bu teklifin sonraki taleplerden feragat içerip içermediği mutlaka okunmalıdır.
- Failin tespit edilme ihtimali yüksekse, ceza dosyasındaki bilirkişi ve log incelemesi hukuk davasını güçlendirebilir.
- Zarar tutarı, yargılama süresi ve faiz başlangıcı birlikte değerlendirilerek masadaki teklifin bugünkü karşılığı hesaplanmalıdır.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; işlem akışı ve kayıtların içeriği değerlendirmeyi tümüyle değiştirebilir. İade teklifini kabul etmeden önce dosyanın incelenmesini öneririz.