Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin yayılma hızı, hukuki tepkinin de hızlı olmasını zorunlu kılıyor. Bu tür dosyalarda içerik saatler içinde çoğaltılabildiği için delil tespiti, suç duyurusu ve erişimin engellenmesi adımlarının eşzamanlı yürütülmesi gerekir. Aşağıda deepfake içeriklere karşı suç duyurusu ve başvuru adımları TCK, 5651 ve KVKK çerçevesinde anlatılmaktadır.
Önce Delil: İçerik Kaybolmadan Sabitlemek
Şikâyet dilekçesi yazılmadan önce içeriğin kendisi kayıt altına alınmalıdır. Yalnızca ekran görüntüsü yeterli olmayabilir; bağlantı adresi, paylaşım tarihi, hesap adı ve içeriğe erişim yolu birlikte belgelenmelidir. Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırmak, sonradan içerik silinse bile dosyada kalıcı bir dayanak sağlar.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Ne Anlatılmalı?
Dilekçe, yalnızca sahte içerik üretildi ifadesiyle sınırlı kalmamalıdır. Olayın hangi hukuki değeri ihlal ettiği somutlaştırılmalıdır: kişinin görüntüsünün rızası dışında kullanılması, hakaret veya iftira niteliği, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi, dolandırıcılık amaçlı kullanım ya da bilişim sistemine hukuka aykırı erişim. Her ihlal için ayrı başlık açılması, soruşturmanın kapsamını genişletir.
Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Bu yol ceza soruşturmasından bağımsız işler ve daha hızlı sonuç verir. Başvuruda şu unsurlar bulunmalıdır:
- Engellenmesi istenen içeriğin tam adresi
- İhlalin neden kişilik hakkına yönelik olduğu
- İçeriğin yayılma hızına ilişkin somut veriler
- Aynı içeriğin başka platformlardaki kopyalarının listesi
KVKK Yolunu Paralel Kullanmak
Deepfake içerikler çoğunlukla kişinin görüntü ve ses verisinin işlenmesini de içerir. Bu nedenle içeriği yayınlayan veri sorumlusuna başvurularak verinin silinmesi talep edilebilir; sonuç alınamazsa Kurula şikâyet yolu açıktır. Ceza soruşturması sürerken bu idari yolun işletilmesi, içeriğin kaldırılması bakımından ek bir baskı yaratır.
Uzlaştırma Kapsamı ve Takipsizlik Halinde İtiraz
- Dosyada hakaret gibi uzlaştırmaya tabi bir suç varsa, uzlaştırma teklifinin geleceğini öngörerek karar verin.
- Uzlaşma kabul edilirse ilgili suç yönünden yargılamanın sona ereceğini, diğer suçların ayrı yürüyeceğini dikkate alın.
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilirse itiraz süresini tebliğ tarihinden itibaren hesaplayın.
- İtiraz dilekçesinde toplanmayan delilleri tek tek gösterin; genel itiraz çoğu kez sonuç vermez.
Bu alanda en belirleyici etken hızdır: içerik yayıldıktan sonra kaldırma kararı alınsa bile zarar sürer. Olayın hemen ardından delil tespiti yaptırıp hukuki destek almanız önerilir. Metin genel bilgilendirme amacı taşımaktadır.