Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde en büyük sorun, içeriğin yayıldığı hızla delilin kaybolma hızının aynı olmasıdır. Bu rehber, Türk Ceza Kanunu'nun bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde, deepfake mağduriyetinde delil zincirinin nasıl kurulacağını anlatır.
İlk Saat: İçeriği Kaybetmeden Sabitlemek
Şikâyetten önce yapılması gereken iş, içeriğin bulunduğu adresin ve görünümünün kayıt altına alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; bunun yerine tam bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve mümkünse noter tespiti ya da elektronik imzalı tespit tutanağı tercih edilmelidir. Videonun indirilerek özet değerinin kaydedilmesi, sonradan değiştirilmediğini göstermek bakımından yararlıdır.
Delil Zincirinin Kopma Noktaları
- İçeriğin platformdan kaldırılması sonrası elde hiçbir kopyanın kalmaması
- Kaydın farklı cihazlara aktarılırken üstverisinin silinmesi
- Hesap sahibinin tespiti için gereken kayıtların saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
- İçeriğin tekrar yayımlandığı yeni adreslerin takip edilmemesi
Paralel Yürütülecek Üç Başvuru
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet: fiilin niteliğine göre kişilik haklarına saldırı, özel hayatın gizliliğini ihlal veya müstehcenlik hükümleri gündeme gelebilir; şikâyet dilekçesine delil tespit tutanağı eklenir.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi: burada amaç zararın büyümesini durdurmaktır ve süreç ceza soruşturmasından bağımsız işler.
- Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu.
İçeriğin Sahteliğini Ortaya Koymak
Deepfake dosyalarında teknik inceleme belirleyicidir. Bilirkişi incelemesi talebi yapılırken, dosyaya sunulan kaydın hangi cihazdan alındığı ve nasıl saklandığı açıklanmalıdır. Mağdurun olay tarihindeki gerçek konumunu, yazışmalarını veya kamera kayıtlarını gösteren karşı deliller, sahteliğin ortaya konmasında teknik raporu destekler.
Uzlaşma Teklifiyle Karşılaşıldığında
Bazı fiiller bakımından uzlaştırma usulü gündeme gelebilir. Bu aşamada içeriğin tüm kopyalarının silinmesi, yeniden yayımlanmaması taahhüdü ve varsa yedeklerin imhası anlaşmanın somut şartı hâline getirilmelidir; yalnızca tazminat üzerinden kurulan bir anlaşma, içerik internette kaldığı sürece mağduriyeti sürdürür. Anlaşmanın kapsamına girmeyen üçüncü kişi paylaşımları için ayrı başvuru gerekebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin yayıldığı platform ve fiilin niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, hızlı hareket ederken hukuki destek almanız önerilir.