Bir veri ihlali duyurusu yayımlandığında, etkilenen kişinin karşılaştığı ilk sorun zararını nasıl göstereceğidir. TCK 243 ila 245 arasındaki bilişim suçları, kişisel verilere ilişkin ceza hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı sonuçlar doğuran ayrı yollar sunar. Bu rehber, bu yolların paralel yürütülmesine ve tazminat talebinin delillendirilmesine odaklanır.
Üç Yol Aynı Anda İşler
- İdari yol: veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet,
- Ceza yolu: bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, verilerin ele geçirilmesi veya yayılması bakımından suç duyurusu,
- Özel hukuk yolu: maddi ve manevi zararın giderilmesi için tazminat davası.
Bu üç yolun sonuçları birbirinin yerine geçmez. Kurulun idari yaptırım uygulaması kişisel zararı karşılamaz; ceza soruşturmasının sonucu ise tazminat davasında güçlü bir dayanak oluşturabilir.
Verinin Yayıldığını Kanıtlamak
Sızan verinin internette dolaşıma girdiği durumlarda, içeriğin sonradan kaldırılması ihtimaline karşı zaman kaybetmeden tespit yapılmalıdır. İçeriğin bulunduğu adres, tarih ve saat bilgisiyle birlikte kayıt altına alınmalı; mümkünse mahkeme aracılığıyla delil tespiti istenmelidir. Erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması talepleri 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrıca yürütülür ve bu süreç tazminat davasından bağımsızdır.
Zararı Somutlaştıran Kalemler
Veri ihlalinde zarar çoğu zaman doğrudan görünmez. Somutlaştırmayı sağlayan kalemler şunlardır: kimlik bilgileriyle adınıza açılmaya çalışılan hesaplar, artan dolandırıcılık girişimlerine ilişkin kayıtlar, kart yenileme ve hat değiştirme masrafları, itibar zedelenmesine yol açan paylaşımlar ve bunların üçüncü kişilerce görüldüğünü gösteren kayıtlar. Bu kalemler tarih sırasına konulduğunda, ihlal ile zarar arasındaki bağ görünür hale gelir.
Veri Sorumlusunun Yükümlülüğü Tartışması
Tazminat talebinin merkezinde, veri sorumlusunun gerekli teknik ve idari tedbirleri alıp almadığı sorusu bulunur. İhlalin ilgili kişilere ve Kurula bildirilip bildirilmediği, bildirimin ne kadar gecikmeyle yapıldığı ve alınan düzeltici önlemler bu değerlendirmede öne çıkar. Kurul incelemesinin sonucu, sonraki tazminat yargılamasında dosyaya sunulabilecek nitelikte bir veri oluşturur.
Sulh Teklifi Geldiğinde
Toplu ihlallerde veri sorumlusunun kredi izleme hizmeti veya benzeri karşılıklar sunması görülebilir. Bu tür bir teklif kabul edilmeden önce, verilecek belgenin gelecekteki zararları da kapsayıp kapsamadığı incelenmelidir. Verinin niteliği hassas kategoride ise ve kalıcı bir yayılma riski varsa, kapsamlı ibra içeren metinleri imzalamak sonradan doğacak talepleri kapatabilir.
Kapanış Notu
Buradaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. İhlalin kapsamı ve verinin türü izlenecek yolu değiştirdiğinden, başvurulardan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.