Oltalama saldırılarında ilk saatler belirleyicidir. Hesabın ele geçirilmesi, sahte bağlantı üzerinden ödeme yapılması veya kimlik bilgisinin çalınması hâlinde yapılacak işlerin sırası, paranın izinin sürülüp sürülemeyeceğini doğrudan etkiler. Bu rehber, platform ve kurum başvurularını sıraya koyan bir plan sunar.
İlk 24 Saatte Yapılacaklar
Öncelik, zararın büyümesini durdurmaktır: ilgili hesapların dondurulması, oturumların kapatılması, iki aşamalı doğrulamanın yeniden kurulması ve ödeme kanalının bloke edilmesi talebi. Bu işlemler yapılırken ekran görüntüleri, işlem numaraları ve saat bilgileri kayıt altına alınmalıdır. Cihazın hemen biçimlendirilmesi ya da uygulamanın silinmesi, sonradan yapılacak inceleme açısından telafisi güç bir kayıptır.
Platform Başvurusu ile Adli Başvurunun Ayrımı
Sosyal medya ve e-posta sağlayıcılarına yapılan hesap kurtarma başvuruları teknik bir süreçtir; suç duyurusu ise ayrı bir hattır. İçerik kaldırma ve erişimin engellenmesi talepleri bakımından 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki başvuru yolları, kişilik hakkı ihlali ve özel hayat ihlali başlıklarında ayrıca değerlendirilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi söz konusu ise KVKK kapsamındaki veri sorumlusuna başvuru ve ihlal bildirimi mekanizması da gündeme gelir.
Delil Toplarken Dikkat Edilecekler
- Sahte bağlantının tam adresi ve yönlendirdiği sayfa görüntüleri saklanır.
- Gelen ileti başlıkları ve gönderen bilgileri ham hâliyle kaydedilir.
- Banka veya ödeme kuruluşu işlem dekontları tarih sırasıyla dosyalanır.
- Alıcı hesap ve cüzdan bilgileri not edilir.
- Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa kayıtların bozulmaması için müdahale edilmez.
Suç Duyurusunun İçeriği
Şikâyet dilekçesinde olay yalnızca anlatılmaz; TCK'nın bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri yok etme ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasına ilişkin hükümleri arasında hangi tabloya girildiği tartışılır. TCK 243-245 aralığındaki düzenlemeler bilişim alanındaki suçların çerçevesini çizer; ancak fiilin gerçek nitelendirmesi somut olaydaki hareket biçimine göre yapılır. Dilekçede ayrıca ödeme kanalının tespiti ve iletişim kayıtlarının temini gibi somut araştırma talepleri yer almalıdır.
Zarar Kimden İstenecek
Mağdurun önündeki tercih, yalnızca ceza yargılamasıyla yetinmek ile zararın tazmini için ayrıca hukuk yoluna gitmek arasındadır. Kurum veya platformun güvenlik yükümlülüğünü ihlal ettiği düşünülüyorsa, kusur oranı tartışması ayrı bir dosya konusudur. Sunulan kısmi iade tekliflerinin kabulü ise dikkat ister: iade metni tüm talepleri kapatan bir ibra niteliği taşıyorsa, sonradan ortaya çıkacak zararlar için başvuru imkânı daralabilir. Uzlaşma kapsamına giren fiiller bakımından yapılan görüşmelerde de aynı ölçü geçerlidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır; her saldırının teknik izi ve ödeme zinciri farklıdır. Kayıpların hızla izlenmesi gerektiğinden, olayı fark ettiğiniz gün hem ilgili kuruma hem de bilişim uyuşmazlıklarıyla ilgilenen bir hukukçuya ulaşmanız yerinde olur.