Oltalama yoluyla hesap bilgilerinin ele geçirilmesinde ilk saatler belirleyicidir. Ancak hızlı hareket etmek kadar, şikâyetin doğru mercie ve doğru nitelendirmeyle sunulması da önemlidir. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, phishing mağdurunun suç duyurusu aşamasındaki merci ve delil sorularını ele alır.
Fiilin Nitelendirilmesi Merciyi Belirler
Aynı olay birden çok suç tipine dokunabilir: bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya bozma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ve bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık. Nitelendirme değiştikçe görevli mahkeme de değişir; bazı fiiller asliye ceza, bazıları ağır ceza mahkemesinin alanına girer. Dilekçede tek bir maddeye kilitlenmek yerine olay örgüsünün ayrıntılı anlatılması daha güvenlidir.
Nereye Şikâyet Edilir?
- Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluk birimlerine yapılan başvuru da savcılığa iletilir.
- Yetki kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir; bilişim suçlarında bu yerin tespiti tartışmalı olduğundan, mağdurun bulunduğu yerdeki savcılığa başvurup yetkisizlik kararı beklemek pratik bir yoldur.
- Para transferi gerçekleşmişse, ilgili bankaya derhâl yazılı bildirim yapılmalı ve iade talebi kayda geçirilmelidir.
- Kişisel verilerin sızdırıldığı bir veri ihlali varsa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ayrı bir hattır.
Delil Toplama Sırası
- Sahte site adresi, e-posta başlıkları ve SMS içerikleri tarih bilgisiyle birlikte kaydedilir.
- Banka işlem dekontları, IP ve cihaz kayıtları için savcılıktan yazı yazılması talep edilir.
- Alıcı hesap bilgileri dilekçede belirtilerek bu hesaplara ilişkin araştırma istenir.
- Erişim engellenmesi gerekiyorsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yol ayrıca değerlendirilir.
Şikâyet Süresi ve Uzlaştırma
Bilişim alanındaki suçların önemli bir kısmı şikâyete bağlı değildir; savcılık öğrendiği anda soruşturma başlatır. Buna karşılık uzlaştırma kapsamına giren suç tiplerinde dosya uzlaştırma bürosuna gönderilebilir. Nitelikli hâller söz konusu olduğunda uzlaştırma gündeme gelmez. Bu nedenle mağdurun, zararın giderilmesi teklifiyle karşılaştığında, teklifin hangi hukuki çerçevede sunulduğunu bilmesi gerekir.
Ceza Yolu ile Tazminat Yolunun Ayrımı
Ceza soruşturması failin cezalandırılmasına yöneliktir; zararın tahsili çoğu zaman ayrı bir hukuk davasını gerektirir. Bankanın güvenlik yükümlülüğüne dayanan talepler ile fail aleyhine açılacak tazminat davası farklı mercilerde yürür. Ceza dosyasındaki tespitler hukuk davasında güçlü dayanak oluşturduğundan, iki süreç zaman bakımından koordine edilmelidir.
Bu içerik genel bilgi sunar. Olayın teknik ayrıntıları ve transfer zinciri değiştikçe izlenecek adımlar farklılaşır; kayıtlarınızla birlikte hukuki destek almanız önerilir.