Sahte giriş sayfası veya taklit kurum bildirimiyle yürütülen phishing olaylarında mağdur aynı anda üç ayrı yolu işletmek zorunda kalır: zararın doğduğu ceza soruşturması, yayının durdurulması için erişim engelleme ve verilerin korunmasına ilişkin bildirimler. Bu üç yolun mercileri farklıdır ve karıştırıldığında en kritik olan hız avantajı kaybedilir.
Üç Yol Aynı Anda Yürür
Sahte sayfa üzerinden kimlik veya kart bilgisi ele geçirilmesi, bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve sistem araç kılınarak işlenen dolandırıcılık başlıkları altında TCK kapsamında değerlendirilir. Şikayet dilekçesi hazırlanırken alan adı, sayfa görüntüsü, gelen mesajın başlık bilgileri ve para hareketinin gittiği hesap birlikte sunulmalıdır. Aynı içerik hakkında yayının durdurulması istemi ise ceza soruşturmasından bağımsız olarak 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülür.
Erişim Engelleme ve İçeriğin Yayından Çıkarılması
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, önce içerik sağlayıcıya, ona ulaşamazsa yer sağlayıcıya uyarı yöntemiyle başvurabilir; bu yolu tercih etmeden doğrudan sulh ceza hakimliğine de gidebilir. Hakimlik duruşma yapmaksızın kısa sürede karar verir ve karar kural olarak yalnızca ihlale konu yayın bakımından uygulanır. Talebin URL düzeyinde belirtilmemesi, sitenin tamamına yönelik ölçüsüz istemler ve ekran görüntülerinin tarih bilgisi taşımaması en sık ret gerekçeleridir.
Soruşturmada Yetki Sorunu
Bilişim yoluyla işlenen fiillerde failin bulunduğu yer çoğu zaman bilinmez. Şikayet, mağdurun bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir; dosya sonradan yetkili yer savcılığına gönderilse bile şikayet tarihi korunur. Paranın aktarıldığı hesaba ilişkin tedbir talebinin ilk dilekçede yer alması, bakiye tükenmeden karar alınabilmesi bakımından belirleyicidir.
Uzlaşma Beklentisi ve Zararın Tazmini
- Bilişim sistemine girme ve dolandırıcılık başlıkları bakımından uzlaştırma kurumu genellikle gündeme gelmez
- Zararın tazmini için haksız fiil esaslı ayrı bir hukuk davası açılması gerekebilir
- Banka veya ödeme kuruluşunun kusuru tartışmalıysa sorumluluk incelemesi ayrıca yapılır
- Verilerin üçüncü kişilere yayıldığı hallerde ilgili kişi başvurusu ve ihlal bildirimi süreçleri KVKK boyutunda ele alınır
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir. Sahte sayfanın barındırıldığı ülke, ödeme yönteminin türü ve delillerin toplanma biçimi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ilk saatlerde atılacak adımların bir hukukçuyla planlanması önerilir.