Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zaman en kritik değişkendir. İçerik yayıldıkça hem zarar büyür hem de kaynağa ulaşmak zorlaşır. Bu tür dosyalarda üç ayrı yol paralel işler: platforma başvuru, erişimin engellenmesi talebi ve ceza şikâyeti. TCK, 5651 ve kişisel veri boyutu bakımından KVKK birlikte devreye girer.
Önce Delil, Sonra Başvuru
Platforma yapılan başvuru çoğu zaman içeriğin kaldırılmasıyla sonuçlanır; bu da bağlantı, tarih ve etkileşim verisi gibi delillerin kaybolması demektir. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve ekran görüntüleri zaman damgalı biçimde saklanmalıdır. Videonun kendisinin indirilerek özet değerinin kaydedilmesi, sonraki bilirkişi incelemesinde içeriğin değişmediğini göstermek bakımından işe yarar.
Erişimin Engellenmesi Talebinde Görevli Merci
İnternet yayını yoluyla kişilik haklarının ihlal edildiği hâllerde 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi istenebilir; özel hayatın gizliliğini ihlal eden içeriklerde ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu üzerinden işleyen hızlandırılmış bir usul öngörülmüştür. Talebin hangi başlık altında yapılacağı, içeriğin niteliğine göre belirlenir ve yanlış başlık gereksiz gecikme yaratır.
Ceza Şikâyeti ve Tazminat Ayrı Kanallardır
- Sahte içeriğin niteliğine göre hakaret, müstehcenlik, özel hayatın gizliliğini ihlal veya dolandırıcılık gibi farklı suç tipleri gündeme gelebilir; niteleme soruşturmanın yürüyüşünü belirler.
- Şikâyet, olayın gerçekleştiği veya sonucun doğduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılır.
- Kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat talebi adli yargıda ayrı bir davanın konusudur.
- İçerikte kişisel veri işleniyorsa, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu yolu ayrıca değerlendirilir.
Uzlaştırma ve Dava Kararı
Bazı suç tipleri uzlaştırma kapsamında olduğundan, soruşturma bu usule yönlendirilebilir. Uzlaştırma; içeriğin kaldırılması, özür ve maddi karşılık gibi somut edimlere bağlanabilir ancak kabul edilen uzlaşmanın ceza yargılamasını sona erdireceği bilinerek karar verilmelidir. İçerik birden fazla platformda çoğaltılmışsa, tek bir uzlaşma yayılmayı durdurmayabilir; bu ihtimalde erişim engeli yolunun sürdürülmesi gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü, yayıldığı mecra ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebilir; delilleri kaybetmeden bir hukukçuyla görüşmeniz önemlidir.