Bir veri ihlalinde en kırılgan şey verinin kendisi değil, ihlali gösteren izlerin ömrüdür. Log kayıtları döner, ekran görüntüleri tarihsiz kalır, sunucu yeniden kurulur. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu rehber, suç duyurusu hazırlanırken dijital delilin nasıl korunacağını ve hangi mercie ne zaman gidileceğini konu alır.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
- Etkilenen sistemin imajının alınması ve mümkünse sistemin yeniden kurulmadan bekletilmesi
- Erişim ve işlem loglarının, saat dilimi bilgisiyle birlikte dışa aktarılıp değişmez ortamda saklanması
- Yetkisiz erişimin tespit edildiği ilk anın, bunu tespit eden kişi ve yöntemle birlikte tutanağa bağlanması
- Parola ve oturum anahtarlarının yenilenmesi, ancak bunun log kayıtlarını silmeyecek biçimde yapılması
- Veri sorumlusu sıfatı varsa Kurul düzenlemelerinde öngörülen süre içinde ihlal bildiriminin yapılması
Suç Duyurusunda Fiili Doğru Tanımlamak
Dilekçede yaşananın hangi eyleme karşılık geldiği açıkça yazılmalıdır: sisteme hukuka aykırı girilmesi ile sistemin işleyişinin engellenmesi, verilerin bozulması veya yok edilmesi farklı hükümlere karşılık gelir. Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması ise ayrı bir suç tipidir. Olay anlatımı teknik terimlerle değil, zaman çizgisi üzerinde sade cümlelerle kurulmalı; her iddianın karşısına dayandığı kayıt gösterilmelidir. Failin bilinmediği hallerde duyuru faili meçhul olarak yapılır ve IP kayıtlarının erişim sağlayıcılardan istenmesi talep edilir.
Ceza Yolu ile İdari Yol Aynı Anda Yürür
- Kişisel veri boyutu için Kurula şikâyet yolu ayrıca açıktır ve ceza soruşturmasının sonucunu beklemez.
- İçeriğin yayılmış olması halinde 5651 kapsamında erişimin engellenmesi veya içeriğin kaldırılması talebi gündeme gelir; burada hız, ceza dosyasından daha belirleyicidir.
- Doğan zarar için tazminat talebi ayrı bir hukuk davasının konusudur.
Uzlaştırma Beklentisi ve Gerçek
Bilişim alanındaki her fiil uzlaştırma kapsamında değildir; uzlaştırma yoluna gidilip gidilmeyeceği suçun niteliğine göre belirlenir ve bu değerlendirme soruşturma makamına aittir. Fail bilinen ve zararın parasal olduğu dosyalarda mağdurun zararının karşılanması, ceza yargılamasında ayrıca değerlendirilebilecek bir olgudur; ancak bu, soruşturmanın kendiliğinden sona ereceği anlamına gelmez. Karşı taraf ödeme teklif ettiğinde, teklifin hangi talepleri kapsadığı yazılı olarak belirlenmeli, ceza şikâyetinden feragat içeren metinler dikkatle okunmalıdır.
Bu içerik yol gösterici genel bilgi sunar. Olayın teknik yapısı ve etkilenen veri kategorisi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ihlalin hemen ardından hukuki ve teknik destek birlikte alınmalıdır.