Oltalama saldırılarında dosyanın kaderini çoğu zaman ilk kırk sekiz saatte toplanan veriler belirler. Phishing mağduriyetinde delil zinciri kopuk kaldığında, TCK 243-245 kapsamındaki fiiller teknik olarak ortada olsa bile şüpheliye ulaşmak veya para hareketini geri döndürmek güçleşir. Aşağıdaki liste, hem ceza şikâyeti hem de zararın tazmini bakımından riski düşürmek ve banka ile uzlaşma yolu ile dava yolu arasındaki seçimi sağlıklı yapmak için hazırlanmıştır.
Delilin Kaynağında Bozulmasını Önlemek
Oltalama delili kırılgandır: sahte site kapanır, mesaj silinir, uygulama günlükleri döner. Bu nedenle ilk adım kaydı bozmadan çoğaltmaktır. Ekran görüntüsü tek başına yeterli sayılmaz; mesajın tam başlık bilgisi, gönderen numara veya adres, bağlantının açıldığı tarih ve saat, işlem onayı için gelen tek kullanımlık kodun ulaştığı an ve cihazın o sıradaki bağlantı bilgisi birlikte saklanmalıdır.
Kayıt altına alınması gereken asgari küme
- Sahte bağlantının tam adresi ve varsa yönlendirme adımları
- SMS, e-posta veya çağrı kaydının ham hâli, silinmeden önce yedeklenmiş biçimde
- Hesaptan çıkan tutarların işlem numaraları ve alıcı hesap bilgileri
- Bankaya yapılan ilk bildirimin saati ve bildirim kanalı
- Cihazda yüklenmiş uzaktan erişim uygulaması varsa yükleme zamanı
Bildirim Sırası Sonucu Değiştirir
Para hareketinin durdurulabilmesi zamana bağlıdır. Bankaya bildirim, kolluğa ya da Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet ve sahte içeriğin kaldırılması için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular birbirini bekletmeden yürütülmelidir. Kişisel verilerin sızdığı düşünülüyorsa KVKK kapsamındaki bildirim ve başvuru adımları ayrıca değerlendirilir; bu kanal ceza dosyasının yerine geçmez, onu besler.
Zincirin Kırıldığı Tipik Yerler
Uygulamada en sık görülen kırılma, mağdurun cihazını kurcalayarak delili silmesidir. İkinci sık hata, banka ile yazışmaların telefonla yapılıp yazılı iz bırakılmamasıdır. Üçüncüsü, alıcı hesabın başka bir mağdurun devredilmiş hesabı olması nedeniyle takibin yanlış kişiye odaklanmasıdır. Dolandırıcılığın bilişim sistemleri kullanılarak işlenmesi kanunda ayrıca ağırlaştırıcı bir hâl olarak düzenlendiğinden, fiilin bu niteliği şikâyet dilekçesinde açıkça gösterilmelidir.
Banka ile Uzlaşma mı, Dava mı?
- Bankanın kusuru güvenlik adımlarındaki eksiklikten mi doğuyor, yoksa yalnızca mağdurun paylaştığı kodlardan mı?
- Kurum içi başvuruya verilen yazılı cevap, ileride açılacak davada delil olarak kullanılabilir nitelikte mi?
- Sunulan iade teklifi zararın makul bir bölümünü karşılıyor mu, yoksa hak kaybına yol açacak bir feragat metni mi içeriyor?
- Ceza dosyasındaki teknik inceleme sonucu beklendiğinde tazminat talebi güçlenecek mi?
Kapanış Notu
Bu metin bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır ve her oltalama olayının teknik izleri farklıdır. Kayıpların büyüklüğüne göre adımların sırası değişebileceğinden, dosyayı somut verilerle birlikte hukuki değerlendirmeye açmak faydalı olur.