Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zarar çok hızlı büyür, delil ise aynı hızla kaybolur. Bu nedenle deepfake dosyalarında ilk hedef ceza soruşturmasını başlatmak kadar, içeriğin dijital izini kalıcı hâle getirmektir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
İçerik silinmeden önce URL, kullanıcı adı, paylaşım zamanı ve etkileşim sayısını gösteren ekran görüntüleri alınmalı; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. Yalnızca görüntünün kendisi değil, paylaşımın bulunduğu sayfanın tamamı kaydedilmelidir. Dosyanın orijinal hâli üzerinde değişiklik yapılmamalı, kopya üzerinde çalışılmalıdır; üstveri bilgileri sonraki teknik incelemede belirleyici olabilir.
Hangi Hukuki Yollar Aynı Anda İşletilir?
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak soruşturma başlatılır.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenir.
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden kaldırma talebi iletilir.
- KVKK kapsamında görüntü ve ses verisinin hukuka aykırı işlenmesi yönünden başvuru değerlendirilir.
- Manevi tazminat talebi için ayrı bir hukuk davası planlanır.
Suç Duyurusunun İçeriği Neden Önemli?
Deepfake fiilleri tek bir suç tipine sığmaz. Somut olaya göre özel hayatın gizliliğini ihlal, hakaret, şantaj, müstehcenlik, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ve TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri birlikte gündeme gelebilir. Dilekçede fiilin nasıl gerçekleştiği teknik olarak anlatılmaz ve içeriğin sahteliği ortaya konmazsa, dosya failin belirlenememesi gerekçesiyle erken kapanabilir. IP ve abone bilgisi taleplerinin soruşturmanın başında istenmesi, log saklama süreleri dolmadan sonuç alınmasını sağlar.
Uzlaşma Teklifiyle Karşılaşırsanız
Bazı suç tipleri uzlaştırma kapsamında olabilir. İçeriğin tamamen kaldırıldığı, yeniden yayılmadığı ve failin kimliğinin netleştiği hâllerde uzlaşma, sürüncemede kalan bir yargılamadan daha koruyucu olabilir. Ancak içerik farklı platformlara yayılmışsa ve kopyalar denetim dışında kalmışsa, kaldırma taahhüdüne dayanan bir uzlaşma pratikte karşılıksız kalır. Böyle dosyalarda talebin tazminat boyutunu ayrı tutmak daha güvenlidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; içeriğin yayıldığı platform, mağdurun sıfatı ve teknik veri durumu stratejiyi değiştirir. Zaman baskısı yüksek olduğundan, başvuru metinlerini hazırlamadan önce hukuki destek almanız önerilir.