İnternette yayılan bir içerik nedeniyle zarar gören kişinin iki ayrı beklentisi olur: içeriğin bir an önce görünürlükten çıkması ve doğan zararın karşılanması. Bu iki talep aynı hukuki yola tabi değildir; farklı mercilere, farklı usullerle ve farklı sürelerle götürülür.
İçeriğin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
5651 sayılı Kanun, kişilik haklarının ihlali hâlinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için özel bir usul öngörür. Bu talep sulh ceza hâkimliğine yapılır ve inceleme kural olarak duruşma açılmadan, dosya üzerinden kısa sürede sonuçlandırılır. Talep dilekçesinde ihlale konu içeriğin adresi tek tek gösterilmelidir; geniş ve belirsiz kapsamlı talepler uygulanabilirlik sorunu doğurur. Hâkimlik kararına karşı itiraz yolu ayrıca işletilebilir.
Suç Şikâyeti ile Erişim Engeli Aynı Şey Değildir
Sisteme girme, sistemi engelleme ve verileri bozma gibi fiiller TCK 243-245 kapsamında suç olarak düzenlenmiştir ve bunlara ilişkin şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Erişim engeli kararı alınmış olması, ceza soruşturmasının kendiliğinden başladığı anlamına gelmez. Aynı şekilde ceza dosyasının açılmış olması da tazminat talebini karşılamaz. Bu üç kanalın birbirini ikame etmediği, dosya planı kurulurken not edilmelidir.
Delilin Bozulmadan Toplanması
- İçeriğin zaman damgalı ekran görüntüsü ve erişim adresinin tam hâli
- İçeriğin yayımlandığı ve fark edildiği tarihlerin ayrı kaydı
- Platforma yapılan kaldırma başvurusu ve alınan cevap
- Zararı somutlaştıran gelir kaybı, iptal edilen sözleşme veya sağlık kayıtları
- KVKK kapsamındaki kişisel veri işleme boyutunun ayrıca değerlendirilmesi
Tazminat Talebinin Yolu
Kişilik hakkı ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Erişim engeli kararı, bu davada ihlalin varlığını destekleyen bir unsur olarak dosyaya sunulabilir. Ancak tazminatın miktarı ayrıca temellendirilmeli; ihlalin yaygınlığı, sürdüğü süre ve içeriğin ulaştığı kitle somut verilerle anlatılmalıdır.
Uzlaşma Değerlendirmesi
Bilişim sistemlerine yönelik suçların birçoğu uzlaştırma kapsamı dışındadır; buna karşılık hakaret gibi fiillerde uzlaştırma gündeme gelebilir. Uzlaşma teklifi değerlendirilirken, içeriğin gerçekten kaldırılıp kaldırılmadığı ve tekrarının nasıl önleneceği metne yazılmalıdır. İçerik yayında kalmaya devam ediyorsa, salt parasal bir anlaşma zararı durdurmaz.
Uyarı Notu
Bu içerik yalnızca genel bilgi sunar. İhlalin biçimi, platformun konumu ve içeriğin yayılma hızı stratejiyi değiştirdiğinden, başvuru yapılmadan önce hukuki değerlendirme alınmasında yarar vardır.