İnternet ortamındaki bir içerik nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilen kişinin önünde birbirinden bağımsız iki yol vardır: içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebi ile fail hakkında cezai soruşturma. Bu iki yolun karıştırılması, en sık görülen merci hatasıdır.
İki Ayrı Yol, İki Ayrı Merci
5651 sayılı Kanun, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlere içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini talep etme imkânı tanır. Bu talep, içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan yapılabileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimliğinden de istenebilir. Buna karşılık verilere hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya banka kartlarının kötüye kullanılması gibi fiiller Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümleri kapsamındadır ve bunlar için Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet gerekir.
Hangi Sulh Ceza Hâkimliği?
Erişim engeli talebinde yetki, uygulamada talepte bulunanın yerleşim yeri esas alınarak değerlendirilmektedir. Kararın etkili olabilmesi için talebin URL bazında ve ihlalin hangi cümle veya görselden kaynaklandığı gösterilerek yapılması gerekir. Site geneline yönelik geniş talepler ölçülülük denetiminde reddedilme riski taşır.
Delil Kaybını Önleyen İlk 48 Saat
- İçeriğin tam URL adresi, ekran görüntüsü ve erişim tarihi kayıt altına alınır.
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılır; tespitin tarihi ileride içerik silinse dahi ispat sağlar.
- Yayının yapıldığı platformun şikâyet mekanizmasına yapılan başvuru ve alınan yanıt saklanır.
- Yorum ve paylaşımlarla ihlalin yayılması hâlinde, her bir bağlantı ayrı ayrı listelenir.
Suç Duyurusuna Ne Zaman Gerek Vardır?
İçerik yalnızca rahatsız edici değil; hesabın ele geçirilmesi, özel yazışmaların yayılması veya sahte hesapla dolandırıcılık gibi bir fiil söz konusuysa, cezai soruşturma yolu asıl yoldur. Savcılık, IP kayıtlarının ve trafik bilgilerinin temini bakımından bireyin sahip olmadığı yetkilere sahiptir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa, 6698 sayılı Kanun kapsamındaki idari başvuru da paralel olarak düşünülebilir.
Uzlaşma ve Dava Kararı Arasındaki Denge
Bazı ihlallerde içeriğin hızla kaldırılması, tazminat davasından daha değerlidir; çünkü arama motoru dizininde kalan her gün zararı büyütür. Karşı taraf içeriği gönüllü kaldırmayı teklif ediyorsa, kaldırma taahhüdünün kapsamı, yeniden yayın yasağı ve yedek hesaplar açıkça yazılmalıdır. Aksi hâlde uzlaşma, ihlalin adres değiştirerek sürmesiyle sonuçlanabilir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; içeriğin niteliği ve yayıncının konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden somut olayınız için hukuki destek almanız önerilir.