Bir veri ihlali ortaya çıktığında karşımızda tek bir süreç değil, birbirine paralel yürüyen üç ayrı hat bulunur: cezai süreç, idari süreç ve erişim engelleme talebi. TCK'nın 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu hatları farklı mercilere dağıtır; bu nedenle suç duyurusu dilekçesi yazılmadan önce hangi hattın öncelikli olduğu belirlenmelidir.
Fiili Doğru Nitelemek
Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek, sistemi engellemek veya bozmak, verileri yok etmek ya da değiştirmek ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin maddelerinde ayrı ayrı düzenlenmiştir. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde kaydedilmesi, yayılması veya yok edilmemesi ise ayrı suç tipleri oluşturur. Niteleme yanlış yapıldığında dosya baştan zayıflar; çünkü bazı fiiller şikâyete tabidir, bazıları resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamları da farklıdır.
Şikâyet Süresi Sessizce İşler
Şikâyete tabi suçlarda genel kural, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyet hakkının kullanılmasıdır. Veri ihlallerinde "öğrenme anı" çoğu kez tartışmalıdır: log kaydının fark edildiği gün mü, bildirim aldığınız gün mü, yoksa verinin yayıldığını gördüğünüz gün mü? Bu nedenle ihlalin fark edildiği ilk an, ekran görüntüsü ve sistem kaydı ile birlikte belgelenmelidir.
Delili Kaybetmeden Toplamak
- Sunucu ve uygulama log kayıtlarının bütünlüğüyle yedeklenmesi
- Ekran görüntülerinin tarih, saat ve tam adres görünecek şekilde alınması
- Yayılan içeriğin bulunduğu adreslerin listelenmesi
- Bildirim, uyarı ve yazışmaların değiştirilmeden saklanması
- Cihaz üzerinde inceleme gerekiyorsa cihaza müdahale edilmemesi
Elektronik delilin en kırılgan yanı, üzerinde işlem yapıldıkça değişmesidir. İncelenecek cihaz kullanılmaya devam edilirse, sonradan yapılacak bilirkişi incelemesinin değeri düşer.
Üç Hattı Birlikte Yürütmek
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu yapılır ve delillerin muhafazası talep edilir.
- Veri sorumlusu sıfatı varsa KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülükleri kısa süre içinde yerine getirilir.
- İçerik yayılmışsa 5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişimin engellenmesi talebi ayrıca değerlendirilir.
- Zararın giderimi için açılacak tazminat davasının delilleri aynı dosyadan beslenir.
- Her başvurunun mercii ve süresi tek bir takvimde izlenir.
Uzlaşma ve Şikâyetten Vazgeçmenin Sonucu
Karşı taraf çoğu kez içeriğin kaldırılması karşılığında şikâyetten vazgeçilmesini önerir. Bu noktada iki husus göz ardı edilmemelidir: şikâyete tabi suçlarda vazgeçme kural olarak geri alınamaz ve suçun resen takip edilen bir tipe girmesi hâlinde vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez. Ayrıca cezai süreçten vazgeçilmesi, kişilik haklarına dayalı tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bunun için ayrıca feragat gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri ihlallerinde saatler bile delil değerini etkilediğinden, olayı fark ettiğiniz anda hukuki ve teknik desteği birlikte almanız önerilir.