Oltalama (phishing) yoluyla hesabı boşaltılan bir kişinin karşılaştığı asıl zorluk, olayın hukuki niteliğini belirlemek değil; zararın kime, hangi sırayla ve hangi belgeyle yöneltileceğini zamanında kurgulamaktır. Bu rehber, TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde, tazminat talebinin fiilen nasıl inşa edildiğini anlatır.
İlk 48 Saat: Kayıt Yaratma Refleksi
Phishing dosyalarında delil, saatler içinde eriyen bir kaynaktır. Sahte site kapanır, SMS geçmişi silinir, karşı hesap kapatılır. Bu nedenle ilk aşamada yapılması gereken, hukuki tahlil değil kayıt yaratmaktır: sahte bağlantının tam adresi, gelen mesajın gönderici numarası veya alan adı, işlem saatleri, bankaya yapılan ilk bildirimin saati ve kanalı. Bankaya yapılan bildirimin çağrı merkezi kaydı veya yazılı başvuru numarasıyla belgelenmesi, ilerideki kusur tartışmasının merkezine oturur.
Ceza Şikâyeti ile Tazminat Talebini Ayrı Ama Eşzamanlı Yürütmek
Uygulamada sık yapılan hata, ceza soruşturmasının sonucunu bekleyip hukuk davasını ertelemektir. Oysa iki süreç farklı ispat ölçütleriyle ilerler: soruşturma faili arar, tazminat talebi ise zararın doğuşundaki kusur dağılımını tartışır. Şikâyet dilekçesine para hareketlerinin izlenmesi ve hesap sahiplerinin tespiti yönünde somut talepler yazılması, sonradan hukuk dosyasına celbedilecek delilin de zeminini hazırlar.
Tebligat Gecikmesi: Sessizce İşleyen Asıl Risk
Bu tür dosyalarda hak kaybının en sık sebebi, kararın veya cevabın geç öğrenilmesidir. Adres kaydı güncel değilse, banka yazışması eski e-posta adresine gidiyorsa ya da takipsizlik kararı ilgisiz bir adrese tebliğ edilmişse, itiraz süresi kişi haberdar olmadan işlemeye başlayabilir. Bu riski azaltmak için adres kaydının başvuru öncesinde güncellenmesi, elektronik tebligat kanallarının düzenli kontrol edilmesi ve dosya üzerinden periyodik sorgu yapılması gerekir. Tebliğ tarihinin ayrıca not edildiği basit bir tablo, sonradan süre tartışmasını tek kalemde çözer.
Talebi Ölçülebilir Yazmak
- Doğrudan zarar: hesaptan çıkan tutar ve masraflar.
- Yansıyan zarar: gecikmiş ödeme, kart borcu, kredi puanı etkisi gibi kalemler.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesinden doğan ayrı talepler.
- Faiz başlangıç anının hangi tarihe bağlandığı.
Her kalemin karşısına dayandığı belgenin adı yazıldığında, dilekçe hem karşı tarafın savunmasını daraltır hem de bilirkişi incelemesinde kalem kalem değerlendirilebilir hale gelir.
Kapanış
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tanıtır; her oltalama olayının teknik akışı, bankanın kusur payı ve zararın kapsamı birbirinden farklıdır. Kendi olayınızda adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.