Bir kişinin hukuka aykırı davranışıyla başkasına zarar vermesi, TBK anlamında haksız fiil sorumluluğu doğurur. Trafik kazası, kişilik hakkı ihlali ya da malvarlığına verilen zararlarda tazminat talebinin başarısı, kusur, zarar ve illiyet bağının birlikte ortaya konmasına bağlıdır. Arabuluculuk ise pek çok uyuşmazlıkta artık davanın ön koşuludur.
Sorumluluğun Dört Unsuru
Haksız fiil sorumluluğunda hukuka aykırı eylem, kusur, gerçek bir zarar ve eylemle zarar arasında nedensellik aranır. Bu dört unsurdan biri kanıtlanamazsa talep reddedilir. Bu yüzden zararın maddi ve manevi kalemleri baştan ayrıştırılmalı; tedavi gideri, kazanç kaybı ve manevi tazminat gibi başlıklar ayrı ayrı somutlaştırılmalıdır.
Arabuluculuk Ön Şartı
Ticari nitelikteki alacaklar ve tüketici uyuşmazlıklarının önemli bir kısmında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilebilir. Bu nedenle uyuşmazlığın niteliğinin doğru sınıflandırılması, hangi hukuk alanına girdiğinin belirlenmesi başlangıçta yapılmalıdır.
Anlaşma Belgesinin Gücü
Arabuluculukta taraflar anlaşırsa düzenlenen anlaşma belgesi, üzerinde şerh bulunması halinde ilam niteliği kazanabilir ve doğrudan icraya konulabilir. Bu, uzun bir yargılamaya gerek kalmadan alacağın tahsilini mümkün kılar. Anlaşma sağlanamazsa tutulan son tutanak, dava dilekçesine eklenmesi gereken bir dava şartı belgesidir.
Zamanaşımını Gözden Kaçırmamak
Haksız fiilde talebin, zararın ve failin öğrenilmesinden başlayan bir süreye ve olaydan itibaren işleyen daha uzun bir üst süreye tabi olduğu unutulmamalıdır. Sürelerin hesabı somut olaya göre değiştiğinden, başvuru ve dava adımları takvime bağlanmalıdır. TKHK kapsamına giren zararlarda ise tüketici lehine ek koruma kuralları gündeme gelebilir.
Buradaki açıklamalar geneldir. Tazminatın kapsamı ve uygulanacak süre olayın koşullarına bağlı olduğundan, dava öncesinde profesyonel bir değerlendirme almak faydalı olacaktır.