Haksız fiil nedeniyle açılan davalarda tazminat hesabının doğru kurulması, sonucu doğrudan etkiler. TBK, usul yönünden HMK ve tüketici ilişkisi varsa TKHK ekseninde bu rehber, zararın nasıl belgeleneceğini ve hesaplanacağını ele alır.
Sorumluluğun Dört Unsuru
Haksız fiil sorumluluğu; hukuka aykırı bir fiil, kusur, zarar ve bunlar arasındaki nedensellik bağı üzerine kuruludur. Bu unsurlardan biri ispat edilemezse tazminat talebi karşılıksız kalır. Bu nedenle hesaba geçmeden önce her unsurun dosyada bir belge karşılığının bulunması gerekir.
Zarar Kalemlerini Ayırmak
Maddi zarar; fiili zarar ve yoksun kalınan kâr olarak ayrılır. Manevi zarar ise farklı bir mantıkla değerlendirilir. Her kalemin ayrı belgelenmesi gerekir: tedavi gideri fatura ile, kazanç kaybı gelir kaydı ile, mal zararı ekspertiz veya onarım belgesi ile. Delil eksikliği en çok yoksun kalınan kâr kaleminde görülür; somut kayıt olmadan bu kalem daralır.
Kusur ve İndirim
Zarar görenin kendi kusurunun bulunması, tazminatta indirim sebebidir. Bu nedenle karşı tarafın ileri süreceği müterafik kusur iddiasına karşı da delil hazırlanmalıdır. Hesap, salt talep değil, olası indirimleri de öngörerek kurulmalıdır.
Uygulama Sırası
- Fiil, kusur, zarar ve nedensellik için ayrı ayrı delil toplanır.
- Maddi ve manevi zarar kalemleri ayrıştırılır.
- Zamanaşımı süreleri denetlenir.
Haksız fiil davasında tazminatın kapsamı, çoğu zaman zarar kalemlerinin ne kadar somut belgeyle desteklendiğine bağlıdır.
Açıklamalar geneldir. Zararın türü, olayın niteliği ve tarafların kusuru dosyanızda farklı bir sonuç doğurabilir. Dava açmadan önce zarar kalemlerinin belgeyle sabitlenmesi önerilir.