Bir mal ya da işin ayıplı çıkması halinde hakların korunması, büyük ölçüde ihbarın zamanında ve ispatlanabilir biçimde yapılmasına bağlıdır. TBK çerçevesinde alıcının, ayıbı fark ettiğinde uygun sürede satıcıya bildirmesi beklenir; bu bildirimin yapıldığının ispatı ise HMK'nın delil kurallarına göre değerlendirilir. Tüketici işlemi söz konusuysa TKHK ayrıca devreye girer.
İhbarın Zamanı ve Türü
Açık ayıplar teslim sırasında gözden geçirmeyle, gizli ayıplar ise ortaya çıktıkça bildirilir. En sık hata, ayıbın fark edilmesiyle ihbar arasında geçen sürenin belgesiz bırakılmasıdır. İhbarın noter ihtarı ya da izlenebilir bir kanaldan yapılması, ileride "süresinde bildirmedi" itirazını karşılar.
Delil Zincirini Kurmak
- Teslim tarihi ve teslim alınan malın durumu
- Ayıbın fark edildiği anı gösteren kayıt
- Satıcıya yapılan ihbarın metni ve tebliği
Ayıbın niteliği teknik ise, bağımsız bir tespit ya da bilirkişi görüşü delil değerini güçlendirir.
Süre Planı
İhbar süresi ile dava zamanaşımı ayrı kavramlardır; ihbar yapılmış olması, talebin süresiz ileri sürülebileceği anlamına gelmez. Bu iki süre tek takvimde izlenmeli, karıştırılmamalıdır.
Seçimlik Haklar
Alıcının onarım, bedel indirimi, ayıpsız misli veya sözleşmeden dönme gibi seçenekleri vardır. Hangisinin talep edileceği, ihbar aşamasında açıkça ortaya konmalı; sonradan değiştirilmesi güçleşebilir.
Her sözleşme ilişkisi farklıdır; somut olayınıza özgü değerlendirme için hukuki destek almanız önerilir.