Sözleşme ihlali nedeniyle tazminat talebinde başarı, çoğu zaman iddianın gücünden değil zararın belgeyle ölçülebilir kılınmasından gelir. TBK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte en kritik risk, zararın kalemlerinin dağınık bırakılması ve nedensellik bağının belgelerle kurulamamasıdır.
Tazminat Kalemlerini Ayrıştırmak
Tazminat talebi genellikle tek bir toplam olarak değil, ayrı kalemler halinde kurulur. Müspet zarar (ifa edilseydi elde edilecek menfaat) ile menfi zarar (sözleşmeye güvenden doğan masraflar) birbirine karıştırılmamalıdır. Her kalem için ayrı belge ve hesaplama yöntemi gösterilmelidir.
Delil Eksikliği Nerede Zarar Verir
Tazminat davasında zararın varlığı kadar miktarı da ispatlanmalıdır. Fatura, sipariş yazışması, ödeme kaydı gibi belgeler dosyaya girmezse, mahkeme zararı tam olarak takdir edemez ve talep kısmen reddedilebilir.
- İhlalden önceki ve sonraki ticari durumu kıyaslayan kayıtların bulunmaması
- İkame işlem yapıldıysa bunu belgeleyen sözleşme ve faturaların eksikliği
- Temerrüde düşüldüğünü gösteren ihtar ve tebligat belgesinin sunulmaması
Zararı Belgelendirme Akışı
- Sözleşmenin ihlal edilen edimi ve karşılığı net biçimde tanımlanır.
- Her zarar kalemi için tarih ve tutar içeren belge klasörlenir.
- İhlal ile zarar arasındaki nedensellik yazışmalarla desteklenir.
- Bilirkişi incelemesi gerekecek kalemler için ön hesap tablosu hazırlanır.
Bilirkişi ve Hesap Denetimi
Ticari nitelikli uyuşmazlıklarda zarar hesabı çoğunlukla bilirkişiye gider. Bilirkişi ancak dosyadaki belgelere dayanabildiğinden, sunulmamış her kayıt hesap dışında kalır. Bu nedenle dava açılmadan önce hesabın dayanağı belgelerin tam olması, sonradan ıslah ihtiyacını da azaltır.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Sözleşmenin türü ve tacir sıfatı gibi unsurlar hesap yöntemini değiştirebileceğinden, tazminat kurgusu için somut olayın belgeleriyle birlikte profesyonel değerlendirme alınması önerilir.