Hüküm kesinleştikten sonra dosyanın kapandığı düşünülür; oysa infaz aşaması, hak kayıplarının en sessiz biçimde yaşandığı dönemdir. CMK, TCK ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun çerçevesinde yürüyen bu aşamada, süresinde yapılmayan bir başvuru aylarca sürecek bir fiili sonucu geri döndürülemez hale getirebilir.
İnfazda Hak Kaybı Nerede Doğar?
Kayıpların büyük kısmı hesaplama ve kayıt hatalarından kaynaklanır. Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin mahsup edilmemesi, farklı dosyalardaki cezaların içtimasında yapılan yanlışlıklar, denetimli serbestlik veya koşullu salıverilme tarihinin hatalı belirlenmesi, disiplin cezasının koşullu salıverilmeye etkisi bu başlıkların ilk sıralarında yer alır. Bu nedenle infaz süre hesabının bağımsız biçimde yeniden yapılması, savunmanın rutin bir parçası olmalıdır.
Doğru Merciyi Seçmek
- İnfaz kurumunun işlem ve faaliyetlerine ilişkin şikayetler infaz hakimliğinin görev alanına girer
- İnfaz hakimliği kararlarına karşı itiraz mercii ayrıca belirlenmiştir ve süresi kısadır
- Cezanın süresinin hesabına ve içtimaya ilişkin uyuşmazlıklar hükmü veren mahkemeyi ilgilendirebilir
- Disiplin cezalarına karşı başvuru, hem cezanın kendisi hem de koşullu salıverilmeye etkisi yönünden ayrı sonuç doğurur
Merci seçimi yanlış yapıldığında dosya doğru mercie gönderilse bile araya giren süre, fiilen uygulanmakta olan kısıtlamanın devam etmesi anlamına gelir.
Süre Riskinin Yönetimi
İnfazla ilgili şikayet ve itirazlarda kanunda öngörülen süreler kısadır ve öğrenme veya tebliğ tarihinden işler. Ceza infaz kurumunda bulunan kişiler bakımından dilekçenin kuruma verildiği tarih esas alınır; bu nedenle dilekçenin kayda alındığını gösteren belge mutlaka istenmelidir. Aile üyeleri aracılığıyla yürütülen süreçlerde iletişim gecikmesi tek başına hak kaybı sebebi olabildiğinden, vekaletin baştan düzenlenmesi güvenli yoldur.
Başvuru Dilekçesini Somutlaştırmak
- Şikayete konu işlemin tarihi, uygulayan birim ve dayanağı açıkça yazılmalı
- Talep, işlemin kaldırılması ya da düzeltilmesi biçiminde ölçülebilir şekilde belirtilmeli
- İnfaz hesabına itiraz ediliyorsa alternatif hesap tablosu dilekçeye eklenmeli
- Sağlık durumu, iyi hal veya eğitim faaliyetlerine ilişkin kayıtlar dayanak gösterilmeli
Uzlaşmanın İnfaz Aşamasındaki Karşılığı
İnfaz aşamasında klasik anlamda bir uzlaşma müzakeresi yürütülmez; buradaki tercih, idari düzeyde çözüm arayışıyla yargısal başvuru arasındadır. Kayıt hatası gibi düzeltilebilir konularda kurum idaresine yapılacak yazılı başvuru daha hızlı sonuç verebilir. Ancak talep reddedilirse ya da yanıt gecikirse, süre kaybı doğmaması için yargısal başvurunun paralel olarak hazırlanması gerekir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; her hükümlünün dosya geçmişi ve infaz durumu farklı sonuç doğurur. İnfazla ilgili bir işlemle karşılaştığınızda süre işlemeye başladığından, dosyanın hızlıca incelenmesi önem taşır.