İlk derece kararından sonra açılan yolun mantığı, yargılamayı baştan tekrar etmek değildir. CMK çerçevesinde istinaf incelemesi hem maddi olayı hem hukuka uygunluğu kapsarken, temyiz incelemesi ağırlıklı olarak hukuka aykırılık denetimidir. Bu ayrım kavranmadan yazılan başvurular, aynı savunmayı tekrar eden ve gerekçeye dokunmayan metinlere dönüşür. İspat stratejisinin bu aşamadaki adı, delil değerlendirmesindeki hatayı görünür kılmaktır.
Kararın Gerekçesini Sökmek
Başvuru yazılmadan önce gerekçeli karar, hüküm cümlesinden değil delil değerlendirmesi bölümünden okunmalıdır. Mahkemenin mahkûmiyeti hangi delile dayandırdığı, hangi savunma delilini neden yetersiz gördüğü tek tek çıkarılır. Bu çıkarım tamamlanmadan yazılan sebep listesi, dosyanın kendi mantığıyla değil genel ifadelerle tartışır.
Sebepleri Ayrıştırmak
- Delilin hukuka aykırı elde edildiğine ilişkin sebepler ayrı başlıkta toplanır.
- Toplanmayan veya değerlendirilmeyen savunma delilleri, talep tarihiyle birlikte gösterilir.
- Kabul edilen maddi olay ile uygulanan TCK hükmü arasındaki uyumsuzluk ayrıca işlenir.
- Cezanın belirlenmesine ve infaza ilişkin itirazlar, 5275 sayılı Kanun kapsamındaki sonuçlarıyla birlikte yazılır.
Yeni Delil Sunumunun Sınırları
İstinaf aşamasında delil ileri sürülebilmesi, ilk derecede neden sunulamadığının açıklanmasına bağlıdır. Bu açıklama yapılmadan eklenen belge çoğu kez değerlendirmeye alınmaz. Bu nedenle her yeni belge için üç satırlık bir gerekçe kurmak gerekir: belge neyi ispatlar, neden şimdi sunulmaktadır ve hükmün hangi tespitini değiştirir.
Duruşmalı İnceleme Talebinin Değeri
Tanık beyanları arasındaki çelişki, keşif veya bilirkişi raporundaki teknik tartışma gibi konular yazılı metinle çözülemeyeceğinde, duruşmalı inceleme talebi somut bir gerekçeye bağlanmalıdır. Sadece talep etmek yetmez; hangi çelişkinin ancak yüz yüze incelemeyle giderileceği anlatılmalıdır.
Uzlaşma Seçeneğinin Aşama Aşama Okunması
Uzlaşma kapsamındaki suçlarda bu kurumun işletilip işletilmediği, kanun yolunda bağımsız bir denetim başlığıdır. Usulüne uygun bir uzlaştırma yapılmadan verilen hüküm, esasa girilmeden bozulma sebebi olabilir. Sanık açısından ise uzlaşma ile kanun yolunu sonuna kadar sürdürme arasındaki tercih, delil durumunun gücüne ve mağdurla ilişkinin niteliğine göre yapılır; bu karar duygusal değil dosya temelli verilmelidir.
Kapanış Notu
Ceza yargılamasında kanun yolu süreleri kısadır ve kaçırılan bir süre esasa ilişkin en güçlü savunmayı bile işlevsiz bırakır. Gerekçeli kararı elinize geçtiği gün bir ceza avukatıyla değerlendirmeniz önerilir.