İddianamenin kabulüyle birlikte dosya artık savcılığın değil mahkemenin yönetimindedir ve delil tartışması duruşma salonuna taşınır. CMK, TCK ve 5275 CGTİHK ekseninde hazırlanan bu rehber, kovuşturma aşamasında ispat stratejisinin nasıl kurulacağını, görev itirazının zamanlamasını ve uzlaştırmanın bu aşamada nasıl gündeme gelebileceğini ele alıyor.
İddianame Dosyanın Sınırını Çizer
Kovuşturmanın konusu iddianamede anlatılan fiildir. Bu nedenle savunmanın ilk işi, iddianameyi olay anlatımı ve hukuki niteleme olmak üzere iki sütuna ayırmaktır. Anlatımda geçen her olgu için dosyada bir delil olup olmadığı işaretlenmeli, karşılığı boş kalan olgular savunmanın ilk hedefi haline getirilmelidir.
- Delil listesindeki her kalemin dosyada fiilen bulunup bulunmadığı
- Beyanlar arasındaki çelişkiler ve tarih tutarsızlıkları
- Elde ediliş biçimi tartışmalı deliller ve buna ilişkin kayıtlar
- Lehe olduğu halde toplanmamış delillerin listesi
Görev İtirazını Doğru Zamanda İleri Sürmek
Görev meselesi, yargılamanın her aşamasında gözetilebilecek nitelikte olsa da, geç fark edilmesi halinde ciddi zaman kaybına yol açar. Yargılama ileri aşamaya geldikten sonra verilen görevsizlik kararı, tanıkların yeniden dinlenmesi ve sürecin uzaması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle nitelemeye ilişkin itiraz, ilk oturumdan önce yazılı olarak dosyaya konmalıdır.
Tanık ve Bilirkişi Yönetimi
Kovuşturmada sonucu değiştiren şey çoğu zaman yeni bir belge değil, mevcut delilin doğru sorgulanmasıdır.
- Her tanık için hangi olguyu ispatlayacağını tek cümleyle yazın; amacı belirsiz tanık dosyayı zayıflatır.
- Soruları önceden hazırlayın ve beyanların birbiriyle çelişen kısımlarını tutanağa geçirtin.
- Bilirkişi raporuna itiraz edilecekse, itirazı raporun yöntemine ve dayandığı veriye yöneltin.
- Ek rapor veya yeni heyet talebini gerekçelendirin; soyut itiraz sonuç doğurmaz.
Uzlaştırma Bu Aşamada da Gündeme Gelebilir
Uzlaştırma yalnızca soruşturmaya özgü bir kurum değildir; kapsamdaki suçlarda kovuşturma aşamasında da mahkeme tarafından değerlendirilebilir. Ancak bu aşamada verilecek karar, delil durumu artık büyük ölçüde netleştiği için daha bilinçli alınabilir. Sanık tarafında beraat ihtimalinin güçlü göründüğü bir dosyada uzlaşmaya yönelmek, mağdur tarafında ise tahsil kabiliyeti zayıf bir karşı taraf varken uzlaşmayı reddetmek yeniden düşünülmesi gereken tercihlerdir.
Uzlaşma sağlanırsa kapsamının hukuk davasındaki taleplere etkisi mutlaka değerlendirilmeli, protokol metni bu yönüyle okunmalıdır.
Son Değerlendirme
Kovuşturma aşaması, hazırlıklı gelen tarafın belirgin biçimde öne çıktığı bir süreçtir. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir ve dosyanızdaki suç tipi, deliller ve taraf sıfatı değerlendirmeyi değiştirebilir. Duruşma öncesinde savunmanızı dosya üzerinden bir uygulayıcıyla birlikte kurgulamanız yerinde olur.