Kanun yolu aşaması, ilk derecedeki savunmanın tekrarı değildir. Burada dosyaya bakan merci olayı baştan yaşamaz; yalnızca dilekçede gösterilen aykırılıkları inceler. Bu nedenle ispat itirazlarının nasıl kurulduğu, sonucun kendisi kadar belirleyicidir.
Süre Tutum Dilekçesi ve Gerekçeli Karar
Hüküm açıklandığında gerekçeli karar henüz yazılmamış olabilir. Bu aşamada yapılan işlem, hakkın korunmasına yöneliktir ve tek başına yeterli değildir.
- Süre tutum dilekçesi verilir; gerekçeli kararın tebliği takip edilir.
- Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde sebepleri içeren asıl dilekçe süresinde tamamlanır.
- Tebligatın vekile mi asile mi yapıldığı ve tarihi ayrıca kontrol edilir.
- Kararın kesin nitelikte olup olmadığı, kanun yoluna başvurmadan önce denetlenir.
İspat İtirazını Somutlaştırmanın Yolu
- Hangi vakıanın sabit kabul edildiği, kararın hangi cümlesinden anlaşıldığı gösterilir.
- Bu kabulün dayandığı delil ile dosyadaki karşı delil yan yana konur.
- Toplanmayan delil varsa, bunun talep edilip edilmediği ve reddedilmişse gerekçesi belirtilir.
- Hukuka aykırı elde edildiği ileri sürülen delilin hükme etkisi ayrıca tartışılır.
- Çelişkili beyanlar bakımından hangi ifadenin hangi tarihte alındığı sıralanır.
İstinaf ile Temyizin Farklı Mantığı
İstinaf aşamasında maddi olayın yeniden değerlendirilmesi mümkünken, temyiz esas olarak hukuka aykırılık denetimidir. Bu ayrım gözetilmeden yazılan dilekçe, temyiz aşamasında yeniden delil tartışması açmaya çalışan ve bu nedenle karşılık bulamayan bir metne dönüşür. CMK’nın öngördüğü sistemde temyiz sınırları da ayrıca kontrol edilmeli; bazı kararların temyize kapalı olabileceği baştan hesaba katılmalıdır.
Duruşmalı İnceleme ve Yeni Delil
Kanun yolu aşamasında duruşma yapılması istenecekse bu talep dilekçede açıkça yer almalıdır. Yeni delil sunulacaksa, bu delilin ilk derecede neden sunulamadığı açıklanmadan dosyaya girmesi beklenmemelidir. Sonradan ortaya çıkan belge, sağlık raporu veya tanık bakımından bu açıklama dilekçenin ayrı bir başlığı olarak kurulur.
Usule Aykırı İşlem İddiasının Etkisi
Her usul aykırılığı aynı sonucu doğurmaz. Bu nedenle dilekçede, ileri sürülen aykırılığın hükmü nasıl etkilediği gösterilmelidir. Savunma hakkını kısıtlayan, duruşmaya katılım imkânını ortadan kaldıran veya kararın gerekçesini denetlenemez hâle getiren aykırılıklar bu bakımdan ayrı bir ağırlık taşır ve dilekçenin başında değil, etkisiyle birlikte anlatıldığı bölümde işlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Suç tipi, verilen cezanın niteliği ve dosyanın seyri kanun yolu stratejisini değiştirebileceğinden, dilekçe hazırlanmadan önce kararın ve dosyanın bütünüyle incelenmesi gerekir.