Kovuşturma başladığında savunmanın elinde soruşturma boyunca toplanmış hazır bir dosya bulunur. Buradaki asıl iş yeni delil aramak kadar, mevcut delillerin hangi iddiayı gerçekten desteklediğini ortaya koymaktır. CMK, TCK ve 5275 sayılı kanunun uygulandığı bu aşamada savunmanın en sık kaybettiği zemin, iddianameye bütün hâlinde cevap verip tek tek delil analizini atlamaktır.
İddianamedeki Delil Listesini Ayrıştırmak
İlk adım, iddianamede sayılan her delili karşısına isnat edilen fiil yazılarak tabloya dökmektir. Bu çalışma yapıldığında çoğu dosyada iki tür boşluk görülür: bazı fiiller için hiçbir doğrudan delil bulunmaması ve bazı delillerin birden fazla fiil için tekrar tekrar gösterilmesi. Bu boşluklar savunmanın esas duruşma sorularını belirler.
Delilin Hukuka Uygunluğu Denetimi
Bir delilin içerik olarak aleyhe olması, dosyada kullanılabileceği anlamına gelmez. Elde ediliş biçimi tartışmalıysa bu husus ayrı bir başlık altında ve zamanında ileri sürülmelidir. Arama, el koyma ve iletişim tespiti gibi işlemlerde kararın kapsamı ile fiilen yapılan işlemin örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir. Kapsam aşımı iddiası, tutanaklardaki saat ve yer bilgileri karşılaştırılarak somutlaştırılır.
Tanık Beyanının Çapraz Okunması
Tanık anlatımları genellikle soruşturma ve kovuşturma aşamasında iki kez alınır. Bu iki beyan arasındaki farklar, savunma için doğal bir çalışma alanıdır. Karşılaştırma yapılırken şunlara bakılır:
- Olayı doğrudan mı gördüğü yoksa aktarımdan mı bildiği
- Anlattığı ayrıntının fizikî olarak mümkün olup olmadığı
- Diğer tanıkların ve teknik kayıtların anlatımıyla uyumu
- Taraflarla arasındaki ilişkinin beyanı etkileyip etkilemeyeceği
Bilirkişi Raporuna İtirazın Yöntemi
Rapora yönelik itirazın sonuç doğurması için sonuca değil yönteme yönelmesi gerekir. Hangi veri setinin incelendiği, incelemenin hangi tarihte ve hangi kopya üzerinden yapıldığı, kullanılan varsayımların dosyadaki hangi belgeye dayandığı sorgulanmalıdır. Yalnızca rapora katılmadığını bildiren itirazlar çoğunlukla karşılık bulmaz.
Savunma Delilinin Toplanmasını Talep Etmek
Savunma tanığı, kamera kaydı veya kurum yazısı gibi lehe deliller kendiliğinden dosyaya girmez. Talep dilekçesinde delilin hangi vakıayı ispat edeceği açıkça yazıldığında talebin kabul şansı artar. Kayıtların saklama süresi sınırlı olduğundan, bu taleplerin kovuşturmanın ilk oturumlarında yapılması ayrıca önem taşır; geciken talep, delil eksikliği olarak dosyaya yansır.
Bu metin genel bilgilendirme içindir ve savunma stratejisi her dosyada isnadın niteliğine göre kurulur. Yargılama devam ederken atılacak adımların bir müdafi ile birlikte planlanması gerekir.