İddianamenin kabulüyle dosya soruşturma mantığından çıkar, kovuşturmanın kendi kurallarına girer. CMK ve TCK ekseninde bu aşamada belirleyici olan, delilin varlığı kadar nasıl tartışıldığıdır. Duruşma salonunda dile getirilmeyen bir itiraz, dosyada var olsa bile karara yansımayabilir.
Kovuşturmaya Girerken Yapılacak İlk Okuma
Savunma tarafının ilk işi, iddianamedeki anlatımı delil listesiyle satır satır eşleştirmektir. Hangi iddianın hangi belgeye dayandığı, hangi iddianın yalnızca beyana dayandığı ve hangi iddianın karşılığının dosyada bulunmadığı üç ayrı sütunda gösterilmelidir. Bu tablo, sonraki tüm taleplerin iskeletini oluşturur.
Delilin Hukuka Uygunluğu Ayrı Bir Tartışmadır
Bir delilin içeriği aleyhe olsa bile, elde ediliş biçimi hukuka aykırıysa hükme esas alınamaz. Arama, el koyma, iletişimin denetlenmesi ve teknik takip tedbirlerinde kararın kapsamı, süresi ve uygulanma biçimi ayrı ayrı incelenmelidir. Bu inceleme zamanında yapılmazsa, esasa ilişkin savunma güçlü olsa dahi usul itirazının etkisi zayıflar.
Tanık ve Bilirkişi Yönetimi
- Her tanık için neyi ispat edeceği önceden yazılı olarak belirlenmeli
- Beyanlar arasındaki çelişkiler duruşmada karşılaştırmalı biçimde gösterilmeli
- Bilirkişi raporunda kullanılan veri kaynağı ve varsayımlar sorgulanmalı
- Rapora itiraz süresi geçirilmeden ek rapor veya yeni bilirkişi talebi yapılmalı
- Teknik konularda uzman görüşü sunulacaksa duruşma takvimiyle uyumlu hazırlanmalı
Usule Aykırı İşlemin Anında Kayda Geçirilmesi
Duruşmada yaşanan bir usulsüzlüğün en etkili karşılığı, tutanağa geçirilmesini istemektir. Talebin reddi hâlinde bile kayıt, kanun yolu aşamasında somut bir dayanak oluşturur. Sonradan yazılan dilekçelerde dile getirilen ancak tutanakta izi bulunmayan itirazlar, çoğu zaman incelemede karşılıksız kalır.
Hüküm Sonrasına Şimdiden Hazırlanmak
Kanun yolu dilekçesi, karar açıklandıktan sonra sıfırdan yazılan bir metin olmamalıdır. Yargılama boyunca reddedilen her talep ve tutanağa geçen her itiraz, gerekçeli karar geldiğinde doğrudan başlıklara dönüşecek şekilde biriktirilmelidir. İnfaz aşamasına ilişkin sonuçlar 5275 sayılı CGTİHK kapsamında ayrıca değerlendirileceğinden, hükmün infaza etkisi de baştan hesaba katılmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın suç tipi, delil yapısı ve yargılama seyri farklıdır. Savunma stratejisinin dosyaya özgü kurulması için mutlaka bir müdafi ile çalışılması gerekir.